Khủng hoảng Greenland: Châu Âu cân nhắc trục xuất quân đội Mỹ

OV-2026 |

Điểm tin thế giới 18 Tháng một 2026 Lượt xem: 15

Tranh chấp về Greenland đã trở thành một phép thử căng thẳng đối với quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Trong khi chính phủ Đức công khai thể hiện sự bình tĩnh và nhấn mạnh quyền tự quyết của người dân trên đảo, các nhà ngoại giao châu Âu đang thảo luận vấn đề này một cách quyết liệt hơn trong các cuộc họp kín.

Các nhà ngoại giao châu Âu đang thảo luận về những biện pháp quyết liệt trong hậu trường – trong khi Berlin công khai thể hiện sự bình tĩnh.

1 Khung Hoang Greenland Chau Au Can Nhac Truc Xuat Quan Doi My

Đường phân chia giữa quốc kỳ của Mỹ và EU tượng trưng cho mối quan hệ chia rẽ giữa các đối tác trong liên minh.

Theo báo cáo của Politico , họ đang thảo luận về các biện pháp khả thi để gây áp lực lên Mỹ - bao gồm cả việc trục xuất họ khỏi các căn cứ của Mỹ ở châu Âu.

Wadephul nhấn mạnh vào luật pháp quốc tế

Ngoại trưởng Johann Wadephul đã nói rõ trong chuyến thăm Hoa Kỳ: Những gì xảy ra với Greenland hoàn toàn là vấn đề của người dân Greenland. Và theo ông, họ muốn tiếp tục là một phần của Vương quốc Đan Mạch . Quyền tự quyết là "một nguyên tắc pháp lý quốc tế rất rõ ràng".

Vị chính trị gia thuộc đảng CDU tuyên bố rằng ông không thấy lý do nghiêm trọng nào để lo ngại về chủ quyền lãnh thổ của Greenland và Đan Mạch. Xét cho cùng, không có bằng chứng nào cho thấy Mỹ có kế hoạch quân sự nghiêm túc nào để sáp nhập lãnh thổ này.

Đồng thời, ông cảnh báo: "Chúng ta phải cùng nhau tự vệ trước các đối thủ tiềm tàng bên ngoài và không được đe dọa lẫn nhau." Những cân nhắc như vậy sẽ làm tổn hại đến sự gắn kết trong liên minh xuyên Đại Tây Dương.

Các nước châu Âu đang âm thầm xem xét các biện pháp đối phó

Nhưng sự bình tĩnh trước công chúng này chỉ là giả tạo. Đằng sau hậu trường ngoại giao, căng thẳng đang âm ỉ. Năm quan chức và nhà ngoại giao đã xác nhận với Politico rằng các chính phủ châu Âu từ lâu đã thảo luận về các phản ứng có thể xảy ra đối với các yêu sách lãnh thổ của Mỹ.

Các lựa chọn trải dài từ việc trì hoãn chiến thuật và vận động hành lang các đảng viên Cộng hòa ở Washington đến việc gửi quân đồng minh đến Greenland. Những đề xuất cấp tiến hơn thậm chí còn đi xa hơn: ngừng hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ hoặc giành lại quyền kiểm soát các căn cứ của Mỹ.

Tờ Politico dẫn lời một quan chức châu Âu cho biết:

"Hiện đang có những cuộc thảo luận về cách chúng ta có thể gây áp lực và nói: 'Này, các anh cần chúng tôi, và nếu các anh làm điều này, chúng tôi sẽ trả đũa bằng một hình thức nào đó.'"

Nhưng đồng thời, chẳng ai muốn nói về điều đó cả.

Tiềm năng áp lực của các điểm hỗ trợ

Việc châu Âu thậm chí có được tầm ảnh hưởng lớn như vậy là nhờ sự hiện diện quân sự khổng lồ của Mỹ trên lục địa này. Theo dữ liệu của Quốc hội Mỹ, Mỹ duy trì 31 căn cứ thường trực và 19 cơ sở quân sự khác với ít nhất 67.500 binh sĩ đang tại ngũ.

Căn cứ không quân Ramstein ở Đức đóng vai trò là điểm xuất phát chính cho các nhiệm vụ ở Trung Đông và châu Phi.

Theo Politico , Ben Hodges , cựu chỉ huy lực lượng Mỹ tại châu Âu, từng mô tả những căn cứ này là "thiết yếu cho khả năng sẵn sàng chiến đấu và tầm ảnh hưởng chiến lược toàn cầu" của Mỹ.

Việc rút quân bắt buộc sẽ gây ra những hậu quả "thảm khốc" đối với các hoạt động của Mỹ. Hơn nữa, Mỹ sẽ mất khoảng một nửa khả năng chia sẻ thông tin tình báo.

Tuy nhiên, mối đe dọa này tiềm ẩn những rủi ro đáng kể cho cả hai bên. Một nhà ngoại giao NATO được cho là đã cảnh báo: "Châu Âu sẽ mất đi những đảm bảo an ninh hơn nữa... và Mỹ sẽ mất đi nền tảng quan trọng nhất của mình cho các hoạt động tiền tuyến."

Vấn đề Ukraine đang làm giảm phạm vi hành động của châu Âu

Do đó, tình thế khó xử này giải thích tại sao người châu Âu lại do dự cho đến nay.

Một trở ngại lớn là Ukraine: Nếu không có những đảm bảo an ninh khả thi từ Washington, các nước châu Âu không muốn gửi quân đến Ukraine – nơi mà người Nga cũng sẽ không dung thứ.

Nhưng các chính phủ châu Âu vẫn hy vọng được phép đóng vai trò trong trật tự hậu chiến. Do đó, họ hành động theo phương châm: Ai gây sức ép quá mạnh lên Washington sẽ có nguy cơ mất đi sự ủng hộ của Mỹ.

Đồng thời, người châu Âu nhận thức được rằng họ đã liều lĩnh từ bỏ chủ quyền của mình, đặc biệt là trong lĩnh vực quân sự. Năm 2024, họ đã đặt mua vũ khí trị giá 76 tỷ đô la Mỹ từ Hoa Kỳ, chiếm hơn một nửa tổng khối lượng xuất khẩu vũ khí toàn cầu của Mỹ.

Đồng thời, các nước châu Âu đang cản trở lẫn nhau bằng các dự án vũ khí riêng của mình. Mối quan hệ giữa Đức và Pháp là một ví dụ điển hình.

Các chuyên gia kêu gọi một phản ứng "quyết đoán nhưng thận trọng"

Trước tình hình phức tạp này, Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức (DGAP) chủ trương một giải pháp dung hòa. Họ xếp cách tiếp cận của Trump vào "Học thuyết Donroe" - sự tiếp nối của Học thuyết Monroe năm 1823 , được ghi trong Chiến lược An ninh Quốc gia được công bố vào tháng 12 .

DGAP xác định ba yếu tố cốt lõi của học thuyết này: coi thường các chuẩn mực quốc tế, "chủ nghĩa trọng thương cứng nhắc" với tư duy thắng thua tuyệt đối, và tư duy ngắn hạn. Do đó, châu Âu cần "sự chuẩn bị linh hoạt" vì không thể loại trừ những hành động thiếu suy nghĩ.

Cụ thể, DGAP khuyến nghị chính phủ Đức, cùng với Đan Mạch và các quốc gia châu Âu khác, nên chuẩn bị các phương án ứng phó với nhiều kịch bản khác nhau – bao gồm cả trường hợp "sáp nhập bất ngờ", mặc dù điều này vẫn khó xảy ra.

Đồng thời, châu Âu phải tiếp tục hợp tác với Ukraine và giải quyết các lợi ích an ninh của Mỹ liên quan đến Greenland.

Greenland có lẽ sẽ tự đưa ra quyết định

Bất chấp mọi căng thẳng, vẫn có một tia hy vọng: Hầu hết các nhân vật trong chính quyền Trump cho đến nay đều tuyên bố rằng Washington đang trông chờ sự chấp thuận của Greenland.

Điều này có nghĩa là hòn đảo "rất có thể" sẽ tự quyết định vận mệnh của mình, theo đánh giá của DGAP. Tuy nhiên, Tổng thống Pháp Macron vẫn cảnh báo như một biện pháp phòng ngừa về "những hậu quả chưa từng có" nếu chủ quyền của một đồng minh châu Âu bị xâm phạm.

Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC