Lá chắn hạt nhân cho châu Âu và bước chuyển chiến lược của Thủ tướng Friedrich Merz

OV-2026 |
Thời sự Đức
Kể từ khi Thế chiến II kết thúc, nước Đức luôn duy trì cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, trước bối cảnh an ninh thế giới có nhiều thay đổi, Berlin dường như không còn muốn đứng ngoài cuộc chơi chiến lược này. Châu Âu đã bắt đầu thảo luận về một lá chắn hạt nhân riêng, một chủ đề từng được coi là cấm kỵ trong suốt nhiều thập kỷ qua.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz lần đầu tiên công khai thừa nhận rằng các cuộc trao đổi chiến lược đã thực sự bắt đầu. Dù các phát ngôn vẫn còn rất thận trọng, nhưng điều này cho thấy châu Âu đang chuẩn bị cho một kịch bản an ninh hoàn toàn mới. Mục tiêu cốt lõi là giảm bớt sự phụ thuộc quá lớn vào chiếc ô bảo vệ của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Kế hoạch về một hệ thống răn đe hạt nhân chung

Thủ tướng Friedrich Merz nhấn mạnh rằng các quốc gia châu Âu hiện đang tiến hành những cuộc trao đổi mang tính chiến lược về một lá chắn bảo vệ hạt nhân chung. Theo ông, những cuộc thảo luận này mới chỉ ở giai đoạn sơ khởi và cần thêm nhiều thời gian để hoàn thiện. Ông Merz đã chia sẻ thông tin này trong cuộc gặp gỡ với Thủ tướng Litva Inga Ruginiene tại Berlin.

Người đứng đầu chính phủ Đức cho biết các bên liên quan đều nhận thức được rằng sẽ có những quyết định quan trọng cần phải đưa ra về mặt quân sự. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng thời điểm hiện tại vẫn chưa đủ chín muồi để công bố các kế hoạch cụ thể. Các cuộc đối thoại này đang diễn ra kín đáo với những quốc gia có chung tầm nhìn chiến lược tại châu Âu.

1 La Chan Hat Nhan Cho Chau Au Va Buoc Chuyen Chien Luoc Cua Thu Tuong Friedrich Merz

Thủ tướng Liên bang Friedrich Merz nhấn mạnh cam kết của Đức trong việc không sở hữu vũ khí hạt nhân riêng. (Ảnh: picture alliance / NurPhoto)

Rào cản pháp lý và vị thế của nước Đức

Dù ủng hộ việc thảo luận về an ninh chung, Thủ tướng Merz vẫn khẳng định Đức phải tuân thủ nghiêm ngặt các hiệp ước quốc tế. Hiện nay, vị thế phi hạt nhân của Đức được ràng buộc bởi hai văn bản pháp lý quan trọng nhất. Việc sở hữu vũ khí hạt nhân riêng biệt không nằm trong thẩm quyền tự quyết của chính phủ Berlin.

  • Hiệp ước Hai cộng Bốn liên quan đến quá trình thống nhất nước Đức vào năm 1990.
  • Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) mà Đức là một thành viên ký kết.

Tuy nhiên, các rào cản pháp lý này không ngăn cản Đức cùng các đồng minh thảo luận về một cơ chế răn đe hạt nhân tập thể. Ông Merz khẳng định những cuộc trao đổi này không hề mâu thuẫn với cơ chế hợp tác hạt nhân hiện có với Mỹ. Ngược lại, một lá chắn châu Âu có thể đóng vai trò bổ trợ đắc lực cho hệ thống phòng thủ hiện tại.

Tăng cường sự độc lập cho an ninh lục địa

Ý tưởng về một lá chắn hạt nhân châu Âu được kỳ vọng sẽ hoạt động tương tự như cách Pháp và Vương quốc Anh đang duy trì kho vũ khí của mình. Điều này giúp châu Âu có thêm một lớp bảo vệ dự phòng trong trường hợp các cam kết từ phía Mỹ có sự thay đổi. Thủ tướng Merz tin rằng việc củng cố sức mạnh nội tại sẽ giúp châu Âu tự tin hơn trước các thách thức từ bên ngoài.

Trong nội bộ chính giới Đức, chính trị gia Roderich Kiesewetter thuộc Đảng CDU cũng bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với giải pháp này. Ông cho rằng châu Âu cần phải chuẩn bị cho tình huống xấu nhất khi Mỹ có thể rút vũ khí hạt nhân khỏi khu vực. Theo ông, việc Đức tham gia vào một liên minh hạt nhân châu Âu là bước đi hoàn toàn hợp lý và cần thiết.

Cơ chế tham gia hạt nhân hiện nay của NATO

Mặc dù không trực tiếp sở hữu vũ khí hạt nhân, Đức vẫn đóng vai trò then chốt trong chiến lược răn đe của NATO. Hiện nay, quân đội Đức thực hiện nhiệm vụ này thông qua một cơ chế đặc biệt được gọi là "tham gia hạt nhân". Đây là nền tảng quan trọng giúp Berlin duy trì tiếng nói trong các quyết định an ninh hạt nhân của khối.

  • Đức cung cấp các máy bay chiến đấu hiện đại có khả năng mang bom hạt nhân.
  • Các đầu đạn hạt nhân của Mỹ hiện đang được lưu trữ an toàn ngay trên lãnh thổ Đức.
  • Trong trường hợp xảy ra xung đột và được NATO phê duyệt, phi công Đức sẽ là người thực hiện nhiệm vụ.

Mặc dù có những lời kêu gọi từ các chuyên gia quân sự về việc Đức nên có vũ khí hạt nhân chiến thuật riêng, nhưng chính phủ vẫn đang ưu tiên giải pháp tập thể.

Cuộc tranh luận về tương lai hạt nhân của châu Âu chắc chắn sẽ còn tiếp diễn sôi nổi trong thời gian tới. Quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào sự đồng thuận của các cường quốc trong khu vực và diễn biến thực tế của tình hình thế giới.

Vũ Bình Minh - Báo Tin Tức Việt Đức

Theo ZDF/NTV/DPA

Báo TINTUCVIETDUC - Trang tiếng Việt nhiều người xem nhất tại Đức

- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -

TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC

V-2026