Bộ Tư pháp liên bang Đức đang soạn thảo những sửa đổi quan trọng trong luật thuê nhà nhằm bảo vệ người thuê trước tình trạng giá cả leo thang. Các đề xuất mới tập trung vào việc siết chặt quy định đối với căn hộ có nội thất, hợp đồng ngắn hạn và giới hạn mức tăng tiền thuê.
Ảnh minh họa AI - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Thực trạng thị trường nhà ở Đức và những thách thức
Thị trường nhà ở tại Đức, đặc biệt là ở các thành phố lớn như Berlin, Munich và Hamburg, đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng. Giá thuê tăng cao ngất ngưởng đã trở thành gánh nặng lớn đối với nhiều người dân, đặc biệt là những người có thu nhập trung bình và thấp. Mặc dù đã có các chính sách như "Mietpreisbremse" (cơ chế kìm hãm giá thuê) nhằm hạn chế việc tăng giá vô tội vạ, nhiều chủ nhà vẫn tìm cách lách luật để tối đa hóa lợi nhuận.
Hai trong số các phương thức phổ biến nhất là việc gắn mác "căn hộ có nội thất" để đẩy giá thuê lên cao hơn đáng kể so với giá thị trường, và việc ký kết các hợp đồng thuê ngắn hạn nhằm né tránh các quy định về giới hạn tăng giá. Tình trạng này đã gây ra sự bất bình và lo ngại sâu sắc trong cộng đồng người thuê nhà, đồng thời đòi hỏi sự can thiệp từ phía chính phủ để lập lại trật tự và công bằng.
Bộ Tư pháp liên bang đề xuất sửa đổi luật thuê nhà
Trước thực trạng đó, Bộ Tư pháp liên bang Đức, dưới sự lãnh đạo của Chính phủ Thủ tướng Friedrich Merz, đang tích cực chuẩn bị dự thảo sửa đổi luật thuê nhà. Mục tiêu chính là tăng cường bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người thuê nhà và ngăn chặn các hành vi lách luật từ phía chủ nhà. Dự thảo này dự kiến sẽ mang lại những thay đổi đáng kể, giải quyết các lỗ hổng pháp lý hiện hành.
Quy định mới cho thuê nhà có nội thất
Một trong những điểm trọng tâm của dự thảo là việc siết chặt quy định đối với các căn hộ cho thuê có nội thất. Hiện tại, nhiều chủ nhà lợi dụng việc cung cấp nội thất để áp dụng mức giá cao hơn mà không có sự minh bạch về chi phí. Theo đề xuất mới, chủ nhà sẽ phải công khai rõ ràng phần tiền thuê tăng thêm do nội thất mang lại. Khoản phụ phí này cần được chi tiết hóa và trình bày minh bạch cho người thuê ngay từ đầu, trước khi hợp đồng được ký kết.
Nếu chủ nhà không tuân thủ yêu cầu minh bạch này, người thuê sẽ chỉ phải trả mức giá thuê tương đương với một căn hộ không có nội thất. Hơn nữa, phụ phí cho nội thất cũng phải được đánh giá là "hợp lý", dựa trên giá trị thực tế của nội thất và mức độ hao mòn của chúng. Bộ Tư pháp đã đề xuất một mức cộng thêm tối đa khoảng 5% trên tiền thuê lạnh (Kaltmiete) cho các căn hộ được trang bị đầy đủ nội thất, nhằm đảm bảo sự cân bằng và tránh tình trạng hét giá.
Kiểm soát chặt chẽ hợp đồng thuê ngắn hạn
Để ngăn chặn việc lạm dụng hợp đồng thuê tạm thời nhằm lách luật kiểm soát giá thuê, dự thảo luật mới cũng sẽ siết chặt các điều kiện áp dụng loại hợp đồng này. Trong tương lai, việc thuê nhà tạm thời chỉ được coi là hợp lệ nếu đáp ứng các tiêu chí sau:
- **Thời gian thuê tối đa:** Hợp đồng không được vượt quá sáu tháng.
- **Lý do chính đáng:** Phải có căn cứ rõ ràng từ phía người thuê, chẳng hạn như phục vụ cho một dự án công việc ngắn hạn, thời gian thực tập, hoặc công tác tạm thời tại địa phương.
Quy định này nhằm đảm bảo rằng hợp đồng thuê ngắn hạn chỉ được sử dụng cho mục đích thực sự cần thiết, thay vì trở thành một công cụ để chủ nhà né tránh các quy định bảo vệ người thuê và áp dụng mức giá cao hơn.
Giới hạn tăng tiền thuê theo chỉ số lạm phát
Trong bối cảnh lạm phát cao như những năm gần đây, việc tiền thuê nhà tăng theo chỉ số lạm phát đã gây áp lực lớn lên tài chính của người thuê. Để giảm bớt gánh nặng này, dự thảo luật đề xuất một mức trần cho việc tăng tiền thuê theo chỉ số lạm phát. Cụ thể, trong những giai đoạn lạm phát cao, mức tăng tiền thuê sẽ không được vượt quá 3,5%. Điều này nhằm bảo vệ người thuê khỏi tình trạng "ngộp thở" vì chi phí sinh hoạt leo thang không kiểm soát được, đảm bảo sự ổn định hơn cho ngân sách cá nhân.
Cơ hội giữ nhà cho người thuê chậm thanh toán
Một thay đổi quan trọng khác liên quan đến trường hợp người thuê chậm thanh toán tiền nhà. Hiện nay, việc nợ tiền thuê có thể dẫn đến việc chấm dứt hợp đồng ngay lập tức. Tuy nhiên, dự thảo mới sẽ mang lại một cơ hội duy nhất cho người thuê. Nếu một hợp đồng bị chấm dứt vì lý do chậm thanh toán tiền thuê, người thuê sẽ có một lần duy nhất được giữ lại căn nhà của mình, miễn là họ thanh toán đầy đủ số tiền còn thiếu trong một khoảng thời gian nhất định. Quy định này thể hiện tinh thần nhân văn, tạo điều kiện cho người thuê khắc phục sai sót mà không mất chỗ ở ngay lập tức.
Hướng tới một thị trường nhà ở công bằng hơn
Hiện tại, tất cả các đề xuất này vẫn đang ở giai đoạn dự thảo và cần phải trải qua nhiều bước lấy ý kiến, thảo luận và phê duyệt tại Quốc hội Đức (Bundestag) trước khi chính thức trở thành luật. Tuy nhiên, rõ ràng là Chính phủ Đức đang thể hiện quyết tâm giải quyết các vấn đề cấp bách trên thị trường nhà ở. Hướng đi này cho thấy sự nhìn nhận thẳng thắn vào thực tế: việc tìm kiếm và duy trì một chỗ ở ổn định với mức giá phải chăng đang ngày càng trở nên khó khăn hơn đối với người dân Đức có thu nhập trung bình và thấp. Các sửa đổi pháp lý này được kỳ vọng sẽ góp phần tạo nên một thị trường nhà ở minh bạch và công bằng hơn cho tất cả mọi người.
Nguyễn Cẩm Chi ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC