Nội dung dưới đây được tổng hợp dựa trên Luật Cư trú Đức và kinh nghiệm làm việc thực tế tại các Sở ngoại kiều. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp các bạn có cái nhìn thực tế hơn, tránh lãng phí thời gian và tiền bạc vào những hồ sơ thiếu khả thi.
Nguyên tắc cốt lõi của luật đoàn tụ gia đình tại Đức
Việc đoàn tụ gia đình được quy định cụ thể tại Chương 2, Mục 6 của Luật Cư trú Đức (Aufenthaltsgesetz). Mặc dù Điều 27 nhấn mạnh việc bảo vệ quyền đoàn tụ, nhưng luật pháp nước này lại có sự phân cấp đối tượng rất rõ ràng.
Thứ tự ưu tiên được xác định theo mức độ gắn kết phụ thuộc của các thành viên. Trong đó, những đối tượng sau đây luôn được ưu tiên hàng đầu:
- Vợ hoặc chồng của người đang cư trú hợp pháp.
- Con cái chưa thành niên (dưới 18 tuổi).
- Cha mẹ của người trưởng thành không thuộc diện được đoàn tụ mặc nhiên.
Sự thật về việc bảo lãnh cha mẹ sang định cư
Nhiều người thường so sánh với các quốc gia như Mỹ hay Canada, nơi chính sách bảo lãnh cha mẹ có phần cởi mở hơn. Tuy nhiên, Đức không có chính sách bảo lãnh cha mẹ phổ biến hay tự động dành cho người nước ngoài đang làm việc tại đây.
Thực tế cho thấy, các cơ quan chức năng chỉ xem xét hồ sơ trong những tình huống hết sức đặc biệt. Tỷ lệ hồ sơ bị từ chối trong thực tế là khá cao nếu không chứng minh được những lý do thực sự thuyết phục.
Phân biệt rõ giữa visa thăm thân và định cư lâu dài
Đây là sự nhầm lẫn phổ biến nhất mà nhiều gia đình gặp phải khi bắt đầu làm thủ tục. Bạn cần xác định rõ mục đích chuyến đi của bố mẹ để chọn loại thị thực phù hợp ngay từ đầu.
Đối với diện visa thăm thân (Schengen):
- Thời gian lưu trú tối đa là 90 ngày trong vòng mỗi 180 ngày.
- Thủ tục tương đối đơn giản, phù hợp cho việc sang chơi ngắn hạn.
- Loại visa này tuyệt đối không được chuyển đổi sang thẻ cư trú định cư.
Đối với diện đoàn tụ lâu dài:
- Đây là diện xét duyệt đặc biệt với quy trình thẩm định cực kỳ khắt khe.
- Kết quả phụ thuộc vào quy định riêng của từng bang và hoàn cảnh cụ thể của mỗi cá nhân.
Trường hợp 1: Hoàn cảnh đặc biệt nghiêm trọng
Điều 36 của Luật Cư trú quy định về trường hợp khó khăn đặc biệt (Härtefall). Đây là con đường chính để đón bố mẹ sang, nhưng cũng là con đường đầy thử thách nhất về mặt chứng minh pháp lý.
Để thành công, bạn phải chứng minh được tình trạng của bố mẹ thuộc diện "đặc biệt nghiêm trọng". Những yếu tố sau thường được Sở ngoại kiều xem xét kỹ lưỡng:
- Bố mẹ mắc bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm sức khỏe nghiêm trọng, không thể tự chăm sóc bản thân.
- Tại Việt Nam không còn bất kỳ người thân nào khác để trông nom hay hỗ trợ.
- Sự sinh tồn và chăm sóc y tế của bố mẹ phụ thuộc hoàn toàn vào con cái đang ở Đức.
Cần lưu ý rằng nếu bạn chỉ muốn đón bố mẹ sang để có cuộc sống tốt hơn hoặc để trông cháu, hồ sơ gần như chắc chắn sẽ bị từ chối. Sở ngoại kiều thường lập luận rằng việc hỗ trợ tài chính từ xa có thể thay thế cho việc đoàn tụ trực tiếp.
Trường hợp 2: Nhóm lao động tay nghề cao và Blue Card
Những người sở hữu Thẻ xanh EU (Blue Card) hoặc thuộc nhóm chuyên gia (kỹ sư, bác sĩ, công nghệ thông tin) có thể nhận được sự linh hoạt hơn. Chính phủ Đức đang có những điều chỉnh để thu hút nhân tài bằng cách nới lỏng một phần quy định về gia đình.
Tuy nhiên, các điều kiện về nguồn lực tài chính vẫn là rào cản lớn nhất. Bạn cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:
- Mức thu nhập hàng tháng cao và có tính ổn định lâu dài.
- Khả năng tự chi trả 100% mọi chi phí phát sinh mà không cần trợ cấp xã hội.
- Đảm bảo không gian nhà ở đủ diện tích theo quy định của bang.
- Có phương án bảo hiểm y tế toàn diện cho bố mẹ.
Quy định đối với trường hợp có con mang quốc tịch Đức
Theo Điều 28, quyền đoàn tụ cha mẹ thường chỉ được áp dụng khi đứa con mang quốc tịch Đức vẫn còn là trẻ vị thành niên. Cha hoặc mẹ có thể được cấp quyền cư trú để thực hiện nghĩa vụ chăm sóc và nuôi dạy đứa trẻ đó.
Một khi đứa con đã trên 18 tuổi, quyền đoàn tụ tự động này sẽ không còn hiệu lực. Lúc này, việc bảo lãnh cha mẹ lại quay về diện xét duyệt đặc biệt theo Điều 36 như đã phân tích ở trên.
Các điều kiện bắt buộc về tài chính và nơi ở
Dù bạn thuộc diện nào, phía người bảo lãnh tại Đức phải chứng minh được năng lực tài chính vững vàng. Theo Điều 29, hồ sơ của bạn sẽ không được chấp nhận nếu không vượt qua các cột mốc sau:
- Sở hữu hợp đồng lao động không thời hạn và đã qua thời gian thử việc.
- Thu nhập sau khi trừ mọi chi phí cá nhân phải đủ để nuôi thêm người phụ thuộc.
- Diện tích nhà ở trung bình từ 12 đến 15 mét vuông cho mỗi người, tùy theo quy định của từng bang.
- Việc đang nhận trợ cấp thất nghiệp hoặc trợ cấp xã hội (Bürgergeld) sẽ khiến hồ sơ bị bác bỏ ngay lập tức.
Thách thức từ bảo hiểm y tế cho người cao tuổi
Đây là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều gia đình phải bỏ cuộc giữa chừng. Người lớn tuổi từ Việt Nam sang rất khó để tham gia vào hệ thống bảo hiểm công của Đức.
Do đó, bạn bắt buộc phải mua bảo hiểm y tế tư nhân với mức phí cực kỳ đắt đỏ. Chi phí này thường dao động từ 500 đến hơn 1.000 Euro mỗi tháng cho mỗi người, tùy vào tình trạng sức khỏe ban đầu.
Thời gian xét duyệt và cơ quan quyết định
Quyết định cuối cùng không nằm ở Đại sứ quán mà thuộc về Sở ngoại kiều (Ausländerbehörde) tại địa phương nơi bạn sinh sống. Mỗi bang có thể có những cách diễn giải luật và yêu cầu bổ sung giấy tờ khác nhau.
Thời gian chờ đợi thường kéo dài từ 6 tháng đến hơn một năm, đòi hỏi sự kiên nhẫn rất lớn. Trong suốt quá trình này, cơ quan chức năng có thể yêu cầu bạn bổ sung thêm nhiều bằng chứng chứng minh sự cần thiết của việc đoàn tụ.
Cảnh báo về các dịch vụ bao đậu visa
Hiện nay, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều quảng cáo cam kết đậu visa đoàn tụ 100% hoặc có "cửa sau". Bạn cần hết sức tỉnh táo vì không có bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào có thể can thiệp vào quyết định của Sở ngoại kiều.
Việc sử dụng các dịch vụ thiếu uy tín không chỉ khiến bạn mất một khoản tiền lớn mà còn có thể ảnh hưởng xấu đến hồ sơ định cư sau này. Hãy luôn bám sát các quy định pháp luật chính thống để thực hiện hồ sơ một cách minh bạch nhất.
Lời kết dành cho cộng đồng
Nước Đức không cấm việc đón bố mẹ sang đoàn tụ, nhưng họ đặt ra những tiêu chuẩn rất cao để đảm bảo người nhập cư không trở thành gánh nặng cho hệ thống an sinh xã hội. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính và hồ sơ pháp lý là chìa khóa duy nhất cho thành công.
Hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp bạn có cái nhìn đúng đắn để lên kế hoạch tốt nhất cho gia đình mình. Nếu thấy thông tin này hữu ích, hãy chia sẻ để cộng đồng chúng ta cùng nắm rõ luật pháp và tránh được những rủi ro không đáng có.
Nguồn tham khảo: Luật Cư trú Đức (Aufenthaltsgesetz) các điều khoản 27, 28, 29 và 36.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
