Từ năm 2024, luật pháp Đức đã có những thay đổi mang tính lịch sử, mang lại lợi ích lớn cho cộng đồng người nước ngoài. Thay đổi quan trọng nhất chính là việc cho phép trẻ em sinh ra tại Đức có cơ hội sở hữu song tịch Đức và Việt Nam. Điều này giúp các gia đình không còn phải đắn đo lựa chọn giữa hai quốc tịch như trước đây.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Luật quốc tịch mới năm 2024 và cơ hội sở hữu song tịch
Để con bạn có thể nhận được quốc tịch Đức ngay khi chào đời, bố hoặc mẹ cần đáp ứng đồng thời hai điều kiện chính.
- Thứ nhất, ít nhất một trong hai người phải có thời gian cư trú hợp pháp tại Đức từ 5 năm trở lên.
- Thứ hai, người đó phải sở hữu giấy phép cư trú vĩnh viễn (Niederlassungserlaubnis) tại thời điểm em bé được sinh ra.
Trong trường hợp này, trẻ sẽ có cả hai quốc tịch và cha mẹ có thể làm hộ chiếu tại hai cơ quan khác nhau. Bạn sẽ đến Văn phòng Công dân (Bürgeramt) để làm hộ chiếu Đức và đến Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Việt Nam để làm hộ chiếu Việt Nam cho bé. Quy trình này giúp trẻ em có được quyền lợi tối đa từ cả hai quốc gia.
Đối với những trường hợp bố mẹ chưa đủ điều kiện nêu trên, em bé sẽ mang quốc tịch Việt Nam theo quốc tịch của bố mẹ. Sau khi bé chào đời, gia đình cần nhanh chóng làm hộ chiếu Việt Nam cho con. Tiếp theo, bạn phải liên hệ với Sở Ngoại kiều để xin thẻ cư trú ăn theo bố mẹ để đảm bảo tính pháp lý cho sự hiện diện của bé.
Hỗ trợ đặc biệt cho bố mẹ chưa có giấy tờ cư trú
Nhiều người Việt tại Đức đang trong tình trạng cư trú không chính thức thường cảm thấy lo sợ khi phải đến bệnh viện. Tuy nhiên, an toàn của mẹ và bé luôn được đặt lên hàng đầu trong hệ thống y tế Đức. Bạn không nên vì lo ngại vấn đề giấy tờ mà bỏ qua việc chăm sóc y tế cần thiết.
Các bệnh viện tại Đức có nguyên tắc ưu tiên cứu người và bảo mật thông tin bệnh nhân rất nghiêm ngặt. Họ không có nghĩa vụ và thường không báo ngay tình trạng cư trú của bạn cho cơ quan cảnh sát hay sở ngoại kiều. Quyền được chăm sóc sức khỏe là quyền cơ bản mà mọi bà mẹ và trẻ em đều được hưởng.
Về vấn đề chi phí bệnh viện, có nhiều tổ chức nhân đạo sẵn sàng hỗ trợ những người không có bảo hiểm y tế. Các mạng lưới như sau thường cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh miễn phí hoặc hỗ trợ tài chính:
- Medi-Büro: Tổ chức cung cấp dịch vụ y tế bảo mật cho người không có giấy tờ.
- Medinetz: Mạng lưới bác sĩ tình nguyện hỗ trợ điều trị không cần khai báo danh tính.
- Các quỹ hỗ trợ phụ nữ mang thai và trẻ em tại địa phương.
Bên cạnh đó, việc sinh con tại Đức có thể là một bước ngoặt về mặt pháp lý cho những người đang ở diện không chính thức. Sau khi sinh, bạn nên tìm kiếm sự tư vấn từ các luật sư di trú có kinh nghiệm. Sự hiện diện của em bé thường là căn cứ quan trọng để xin tạm hoãn trục xuất (Duldung) hoặc xin cư trú vì lý do nhân đạo.
Vai trò quan trọng của bà đỡ trong hành trình sinh con
Tại Đức, bà đỡ (Hebamme) đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe tinh thần và thể chất cho mẹ và bé. Họ sẽ đến tận nhà để kiểm tra sức khỏe, hướng dẫn cách chăm sóc trẻ sơ sinh và tư vấn về dinh dưỡng. Toàn bộ chi phí này thường được bảo hiểm y tế chi trả hoàn toàn.
Tuy nhiên, tình trạng thiếu hụt nhân sự trong ngành này đang diễn ra nghiêm trọng tại nhiều thành phố lớn. Nếu bạn không đăng ký sớm, khả năng cao là bạn sẽ không tìm được bà đỡ hỗ trợ sau khi xuất viện. Thời điểm lý tưởng nhất để bắt đầu tìm kiếm bà đỡ là ngay từ tháng thứ 2 hoặc tháng thứ 3 của thai kỳ.
Các loại giấy tờ thiết yếu cần chuẩn bị
Việc chuẩn bị giấy tờ đầy đủ sẽ giúp gia đình tránh được những rắc rối hành chính về sau. Có hai loại giấy tờ mà bạn tuyệt đối không được lơ là ngay sau khi em bé chào đời tại Đức. Những giấy tờ này là cơ sở để thực hiện các quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý tiếp theo.
- Giấy khai sinh đa ngôn ngữ (Internationale Geburtsurkunde): Hãy yêu cầu bản này tại Sở Tư pháp (Standesamt) để nộp cho phía Việt Nam mà không cần qua thủ tục dịch thuật công chứng phức tạp.
- Sổ vàng theo dõi sức khỏe (U-Heft): Cuốn sổ này được bệnh viện cấp ngay sau sinh để ghi chép các kỳ khám sức khỏe định kỳ bắt buộc.
Gia đình cần đặc biệt lưu ý không được bỏ lỡ các lịch hẹn khám (từ U1 đến U9) được ghi trong sổ vàng.
Việc tuân thủ lịch khám không chỉ đảm bảo sức khỏe cho bé mà còn là yêu cầu bắt buộc của cơ quan quản lý. Tại một số bang, việc thiếu sót các kỳ khám này có thể dẫn đến sự can thiệp của Sở Thanh thiếu niên (Jugendamt).
Các khoản trợ cấp tài chính giúp ổn định cuộc sống
Chính phủ Đức cung cấp nhiều khoản trợ cấp nhằm hỗ trợ các gia đình nuôi dạy trẻ em một cách tốt nhất. Khoản đầu tiên là trợ cấp trẻ em (Kindergeld), hiện nay được ấn định ở mức 250 Euro mỗi tháng cho mỗi trẻ. Số tiền này sẽ được chi trả cho đến khi trẻ trưởng thành hoặc hoàn thành chương trình học nghề.
Ngoài ra, tiền trợ cấp bố mẹ (Elterngeld) là khoản hỗ trợ cho những người tạm nghỉ việc để chăm con. Số tiền này dao động từ 300 Euro đến 1.800 Euro mỗi tháng, tùy thuộc vào mức thu nhập trung bình trước khi sinh. Đây là nguồn tài chính quan trọng giúp các cặp vợ chồng giảm bớt áp lực kinh tế trong giai đoạn đầu đời của bé.
Một lưu ý cực kỳ quan trọng là thời hạn nộp đơn cho các khoản trợ cấp này thường rất nghiêm ngặt.
Đặc biệt, tiền Elterngeld chỉ được trả lùi tối đa 3 tháng kể từ ngày nộp đơn. Nếu bạn nộp đơn quá muộn, bạn sẽ mất hoàn toàn số tiền của những tháng trước đó mà không thể khiếu nại.
Hành trình làm cha mẹ tại Đức dù có nhiều thử thách nhưng luôn có sự đồng hành của luật pháp và cộng đồng. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kiến thức sẽ giúp bạn tự tin hơn trong việc bảo vệ quyền lợi cho con em mình. Hãy cùng nhau xây dựng một cộng đồng người Việt đoàn kết và vững mạnh tại xứ sở này.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
Ý kiến bạn đọc