
Trẻ em ăn uống và sinh hoạt tại nhà ăn của trường học.
Quyền lợi này không được triển khai đồng loạt ngay lập tức mà sẽ thực hiện theo lộ trình cụ thể qua từng khối lớp.
Bắt đầu với học sinh lớp 1 vào năm 2026, quy định sẽ dần mở rộng cho các khối lớp tiếp theo. Đến năm học 2029/2030, toàn bộ học sinh từ lớp 1 đến lớp 4 trên toàn liên bang sẽ chính thức được hưởng quyền lợi này.
Khái niệm về mô hình chăm sóc cả ngày
Nhiều người thường nhầm lẫn chăm sóc cả ngày chỉ là hình thức giữ trẻ đơn thuần, nhưng thực tế mô hình này mang ý nghĩa rộng lớn hơn. Đây là sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục và chăm sóc toàn diện, tạo môi trường phát triển tốt nhất cho trẻ. Chương trình này bao gồm nhiều hoạt động phong phú và bổ ích như:
- Hỗ trợ học tập chuyên sâu và hướng dẫn trẻ hoàn thành bài tập về nhà ngay tại trường.
- Tổ chức các buổi workshop kỹ năng, câu lạc bộ năng khiếu và các hoạt động giáo dục theo chủ đề.
- Dành không gian cho trẻ vui chơi tự do để phát triển cảm xúc và các kỹ năng giao tiếp xã hội.
Tùy thuộc vào quy định riêng của từng bang liên bang, cách thức tổ chức có thể có những điểm khác biệt nhất định. Tuy nhiên, mục tiêu chung vẫn là kéo dài thời gian trẻ được ở trong môi trường giáo dục an toàn. Nội dung sinh hoạt luôn được thiết kế linh hoạt, đảm bảo phù hợp với tâm sinh lý của từng lứa tuổi.
Các hình thức chăm sóc phổ biến tại Đức
Hiện nay, tại Đức đang tồn tại nhiều mô hình chăm sóc khác nhau để phụ huynh có thể lựa chọn tùy theo nhu cầu. Mỗi mô hình đều có những ưu điểm riêng về mặt sư phạm và thời gian biểu. Dưới đây là các hình thức phổ biến nhất hiện nay:
Trường tiểu học cả ngày hay Ganztagsschule
Tại đây, nhà trường sẽ trực tiếp chịu trách nhiệm tổ chức các hoạt động học tập và vui chơi ngoài giờ học chính khóa. Chương trình này thường kéo dài tối thiểu 7 giờ mỗi ngày và học sinh sẽ được phục vụ bữa trưa tại trường. Theo luật mới, nếu thời gian này vẫn chưa đủ 8 giờ/ngày, phụ huynh có quyền yêu cầu nhà trường bổ sung thêm.
Cơ sở chăm sóc ngoài giờ hay Hort
Hort là những cơ sở chuyên biệt về chăm sóc trẻ em và thanh thiếu niên, hoạt động độc lập hoặc liên kết với trường học. Các cơ sở này có thể nằm ngay trong khuôn viên trường hoặc tại một địa điểm riêng biệt gần đó. Đây là lựa chọn phổ biến cho những gia đình muốn con em mình có môi trường sinh hoạt cộng đồng sau giờ học.
Sự phối hợp giữa nhà trường và các đơn vị ngoài
Một số bang tại Đức đang áp dụng mô hình liên kết, nơi nhà trường và các tổ chức xã hội cùng xây dựng chương trình. Sự hợp tác này dựa trên một định hướng sư phạm thống nhất, giúp trẻ tiếp cận được nhiều nguồn lực giáo dục đa dạng. Bên cạnh đó, các chương trình chăm sóc ngắn giờ linh hoạt cũng được duy trì để phục vụ nhu cầu riêng của từng hộ gia đình.
Quyền pháp lý cụ thể của phụ huynh
Dưới góc độ pháp lý, các bậc cha mẹ cần nắm rõ những quyền lợi mà mình có thể yêu cầu từ chính quyền địa phương. Luật pháp quy định rõ ràng về khung thời gian và đối tượng áp dụng để đảm bảo tính công bằng. Phụ huynh có quyền yêu cầu những điều sau:
- Dịch vụ chăm sóc phải đảm bảo tối đa 8 giờ mỗi ngày cho trẻ.
- Thời gian cung cấp dịch vụ xuyên suốt 5 ngày làm việc trong tuần.
- Lộ trình áp dụng cho trẻ từ lớp 1 đến lớp 4 sẽ hoàn tất vào năm học 2029/2030.
- Việc chăm sóc có thể được thực hiện linh hoạt tại các mô hình Ganztagsschule hoặc Hort.
Cần lưu ý rằng đây là quyền lợi hợp pháp của gia đình chứ không phải là nghĩa vụ bắt buộc đối với trẻ em. Cha mẹ có quyền tự do quyết định việc con mình có tham gia chương trình chăm sóc cả ngày hay không. Sự tham gia này hoàn toàn dựa trên tinh thần tự nguyện và nhu cầu thực tế của mỗi gia đình.
Hệ thống chịu trách nhiệm và quản lý
Việc triển khai quyền chăm sóc cả ngày được quy định chặt chẽ trong Bộ luật Xã hội Đức (SGB VIII). Các bang liên bang có nhiệm vụ xây dựng khung mô hình triển khai sao cho phù hợp với đặc thù địa phương. Tuy nhiên, trách nhiệm tổ chức thực hiện trực tiếp lại thuộc về chính quyền các thành phố và quận huyện.
Sở Thanh thiếu niên, hay còn gọi là Jugendamt, đóng vai trò then chốt trong việc điều phối và quản lý toàn bộ quy trình này. Do đó, các thủ tục đăng ký và tiêu chí xét duyệt có thể có sự khác biệt giữa các vùng miền. Phụ huynh nên chủ động liên hệ với cơ quan chức năng tại nơi cư trú để được hướng dẫn chi tiết.
Nỗ lực nâng cao chất lượng giáo dục
Chính phủ Đức không chỉ chú trọng vào việc gia tăng số lượng chỗ trống mà còn đặc biệt quan tâm đến chất lượng dịch vụ. Các bang đã cùng nhau thống nhất các tiêu chuẩn sư phạm chung để áp dụng rộng rãi. Các mục tiêu chất lượng được tập trung vào những khía cạnh sau:
- Đảm bảo trẻ được phát triển toàn diện về cả trí tuệ, thể chất và tinh thần.
- Xây dựng môi trường học tập thân thiện, an toàn và thấu hiểu tâm lý trẻ thơ.
- Tăng cường sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức dịch vụ xã hội.
Nhờ những nỗ lực này, trường học đang dần chuyển mình thành một không gian sống và học tập toàn diện. Đây không còn chỉ là nơi để trẻ tiếp thu kiến thức sách vở mà còn là nơi nuôi dưỡng tâm hồn. Trẻ em sẽ có cơ hội trải nghiệm một môi trường giáo dục hiện đại và nhân văn hơn.
Ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng
Sự thay đổi về luật pháp này mang lại những lợi ích to lớn, giúp thay đổi diện mạo đời sống của nhiều gia đình. Cha mẹ sẽ có thêm điều kiện để phát triển sự nghiệp mà không phải lo lắng về việc tìm người trông trẻ. Áp lực về thời gian và tài chính trong việc tìm kiếm các dịch vụ ngoài giờ cũng sẽ được giảm bớt đáng kể.
Đối với cộng đồng người Việt đang sinh sống tại Đức, việc hiểu rõ những quy định này là vô cùng cần thiết. Điều này giúp các bậc phụ huynh bảo vệ được quyền lợi chính đáng cho con em mình trong hệ thống giáo dục. Đây cũng là cơ hội tuyệt vời để trẻ em gốc Việt hòa nhập sâu rộng hơn vào môi trường văn hóa và giáo dục tại Đức.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

