Tương lai của nước Nga và kịch bản hậu chiến dưới thời Putin

Kể từ khi đoàn xe tăng Nga dừng bước tại ngoại ô Kyiv, cuộc xung đột Nga-Ukraine đã kéo dài và chuẩn bị bước vào năm thứ năm. Bất luận số phận của Ukraine sẽ đi về đâu khi tiếng súng tạm dứt, câu hỏi lớn nhất vẫn là tương lai của nước Nga. Dưới sự dẫn dắt của ông Putin, quốc gia này đã hình thành một chế độ chính trị ổn định suốt hơn hai thập kỷ.

Quyền lực của Tổng thống Putin hiện nay gắn chặt với bộ máy an ninh và quân đội hùng mạnh. Các cơ quan này đóng vai trò là rào chắn bảo vệ chế độ trước mọi biến động. Những mầm mống phản kháng bị bóp chết khi còn trong trứng nước và phe đối lập chính trị dường như chỉ còn thoi thóp.

Nhà nước Nga hiện đang kiểm soát chặt chẽ các kênh truyền thông và tổ chức xã hội dân sự. Khả năng thay đổi thể chế trong ngắn hạn và trung hạn được đánh giá là rất thấp. Chỉ có những cuộc khủng hoảng kinh tế-xã hội cực lớn hoặc biến động quyền lực nội bộ mới có thể làm lung lay cấu trúc này.

Ngay cả trong kịch bản ông Putin rời bỏ quyền lực vì lý do sức khỏe, người kế nhiệm nhiều khả năng vẫn sẽ duy trì mô hình hiện tại. Tư tưởng đế quốc và phong cách quản trị hiện nay có thể tiếp tục tồn tại trong một đến hai thập kỷ nữa. Đây là một thực tế mà cộng đồng quốc tế đang phải dần chấp nhận.

Theo số liệu chính thức, tại Nga, hơn một phần tư trẻ em đang phải sống trong cảnh nghèo khó.

Nền kinh tế thời chiến và những giới hạn phát triển

Về mặt kinh tế, nước Nga đã chứng minh được sức chống chịu đáng kinh ngạc trước các lệnh trừng phạt. Với nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào, nền kinh tế này không sụp đổ như những dự đoán từ phía phương Tây. Tuy nhiên, Nga đang chuyển sang trạng thái kinh tế thời chiến với nhiều hệ lụy lâu dài.

Hiện nay, Moscow phụ thuộc nặng nề vào việc xuất khẩu năng lượng và sản xuất công nghiệp quốc phòng. Các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ và khu vực Trung Đông đã trở thành những đối tác thương mại thay thế quan trọng. Dòng chảy thương mại đã dịch chuyển hoàn toàn từ Tây sang Đông.

Mặc dù tồn tại được, nhưng kinh tế Nga rất khó để phát triển bứt phá trong tương lai. Hạn chế lớn nhất nằm ở việc thiếu hụt công nghệ cao và tình trạng chảy máu chất xám trầm trọng. Những nhân lực chất lượng cao và dòng vốn đầu tư đang có xu hướng rời khỏi đất nước.

Nga có truyền thống chịu đựng gian khổ rất tốt, thậm chí có thể sống trong tình trạng tự cung tự cấp. Tuy nhiên, việc thiếu đổi mới sáng tạo sẽ khiến nước Nga khó có thể trở thành một nền kinh tế năng động. Sự tụt hậu so với các tiêu chuẩn của Liên minh Châu Âu hay Hàn Quốc là điều khó tránh khỏi.

Tình hình tại các vùng nông thôn như Sibilyakovo thuộc vùng Omsk được dự báo sẽ không có nhiều thay đổi đáng kể.

Vị thế quốc tế và sự xoay trục sang phương Đông

Về đối ngoại, nước Nga đang ngày càng xa rời phương Tây và gắn chặt hơn vào mối quan hệ với Trung Quốc. Tuy nhiên, đây là một mối quan hệ có phần bất đối xứng khi Nga dần trở thành đối tác cấp thấp. Trung Quốc hưởng lợi nhiều hơn từ nguồn nguyên liệu giá rẻ và thị trường vũ khí của Nga.

Trong bối cảnh chính trị mới vào năm 2025, mối quan hệ giữa Nga và phương Tây vẫn đầy rẫy những rạn nứt. Mặc dù Mỹ đang dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Donald Trump và Đức có Thủ tướng Friedrich Merz, lập trường của phương Tây vẫn rất thận trọng. Châu Âu vẫn coi Nga là một mối nguy hại tiềm tàng đối với an ninh khu vực.

Vị thế siêu cường của Nga cũng đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau những màn thể hiện trên chiến trường Ukraine. Dù vẫn sở hữu kho vũ khí hạt nhân khổng lồ, nhưng sức mạnh quân sự thông thường của Nga không còn khiến thế giới nể sợ như trước. Vị thế này sẽ mất rất nhiều thời gian để có thể phục hồi.

Xã hội khép kín và chủ nghĩa bảo thủ

Xã hội Nga trong tương lai được dự đoán sẽ trở nên khép kín và bảo thủ hơn rất nhiều. Chính nhà nước đang tích cực khuyến khích chủ nghĩa dân tộc và các giá trị của Chính thống giáo. Đây được xem là sợi dây liên kết để duy trì sự đoàn kết trong nội bộ quốc gia.

Sự phân mảnh trong giới trẻ Nga đang ngày càng trở nên rõ rệt hơn: * Một bộ phận thanh niên có học vấn cao chọn cách rời khỏi đất nước để tìm kiếm cơ hội. * Một bộ phận khác chọn cách thích nghi và làm việc trong hệ thống hiện tại. * Phần còn lại chọn thái độ im lặng, cam chịu và tách biệt khỏi các vấn đề chính trị.

Hệ quả là xã hội Nga sẽ thiếu đi những động lực cần thiết cho sự sáng tạo và phát triển dài hạn. Theo truyền thống, nước Nga vẫn sẽ duy trì được sự ổn định tương đối nhờ vào tính cam chịu của người dân. Tuy nhiên, cái giá phải trả là sự tụt hậu ngày càng xa so với cả đối thủ lẫn các đồng minh chiến lược.

Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

---