Mức lương 100.000 euro/năm thường bị coi là dấu hiệu của sự giàu có ở Đức, nhưng thực tế sau các khoản trừ, số tiền thực nhận không hề dư dả. Gánh nặng tài chính và thủ tục hành chính phức tạp đang khiến nhiều người tài cân nhắc rời khỏi quốc gia này.

Ảnh minh họa AI - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Mức lương 100.000 euro: con số và thực tế
Mức lương 100.000 euro/năm (brutto) trong các cuộc tranh luận chính trị thường bị xem là dấu hiệu của sự giàu có. Tuy nhiên, trong thực tế đời sống của nhiều người lao động tại Đức, đó chỉ là một mức thu nhập tốt — hoàn toàn không đồng nghĩa với cuộc sống dư dả. Đặc biệt với người độc thân ở Steuerklasse I, sau khi trừ thuế và các khoản đóng góp xã hội, số tiền thực nhận thấp hơn rất nhiều so với con số trên giấy tờ.
Cụ thể, với mức lương 100.000 euro/năm, một người lao động chỉ còn khoảng 4.800 euro net mỗi tháng, tùy thuộc vào bảo hiểm, bang và hoàn cảnh cá nhân. Trước đó, khoảng 2.000 euro mỗi tháng đã bị trừ cho thuế thu nhập và phụ phí, chưa kể thêm hàng trăm euro cho các loại bảo hiểm như hưu trí, thất nghiệp, y tế và chăm sóc. Riêng phần đóng bảo hiểm xã hội đã lên tới khoảng 1.500 euro mỗi tháng.
Gánh nặng tài chính lên người lao động có trình độ cao
Điều này không phải là trường hợp hiếm gặp, mà áp dụng cho chính nhóm người đang gánh phần lớn hệ thống an sinh: những lao động có trình độ cao như kỹ sư, bác sĩ, chuyên gia IT hay quản lý. Họ là những người được đào tạo lâu dài, chịu trách nhiệm lớn và đóng góp đáng kể vào ngân sách nhà nước.
Trong bối cảnh đó, việc Lars Klingbeil tạo cảm giác rằng những người có thu nhập sáu con số vẫn còn là “nguồn để khai thác thêm” bị xem là thiếu thực tế. Đúng là 100.000 euro là mức thu nhập tốt, nhưng không có nghĩa là nhà nước có thể tiếp tục tăng gánh nặng một cách tùy ý. Thực tế, những người này đã phải chịu mức thuế cao nhất, đóng góp lớn cho bảo hiểm xã hội và còn gián tiếp đóng thuế qua tiêu dùng, năng lượng cùng nhiều khoản khác.
Dù mục tiêu giảm gánh nặng cho người thu nhập thấp và trung bình của Lars Klingbeil là hợp lý, nhưng vấn đề nằm ở cách thực hiện. Nếu việc này lại tiếp tục được bù đắp bằng cách tăng thuế lên nhóm thu nhập cao, thì sẽ tạo ra một tín hiệu sai lệch: làm nhiều hơn chưa chắc đã được hưởng nhiều hơn. Đây chính là điểm nhạy cảm — bởi một nền kinh tế chỉ vận hành tốt khi nỗ lực thực sự mang lại giá trị rõ ràng.
Thách thức giữ chân nhân tài của Đức
Đức hiện đang phải cạnh tranh để giữ chân nhân lực chất lượng cao, vốn đầu tư và các nhà sáng lập. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mỗi năm có hàng trăm nghìn người rời khỏi đất nước — riêng năm 2024 đã có khoảng 270.000 công dân Đức di cư. Không phải tất cả đều vì thuế, nhưng gánh nặng tài chính cao, thủ tục hành chính phức tạp, chi phí sống đắt đỏ và cảm giác “làm nhiều chỉ để đóng cho nhà nước” đang trở thành những yếu tố khiến nhiều người mất động lực hoặc lựa chọn ra đi.
Đề xuất giải pháp cho hệ thống tài chính bền vững
Vì vậy, câu hỏi quan trọng không phải là nên đánh thuế thêm vào ai, mà là làm thế nào để giảm gánh nặng cho người lao động mà vẫn duy trì được hệ thống an sinh. Điều này đòi hỏi sự thay đổi thực chất: chi tiêu công hiệu quả hơn, bộ máy vận hành gọn gàng hơn và một hệ thống thuế không khiến người ta cảm thấy bị “trừng phạt” vì làm việc chăm chỉ.
Giảm thuế cho người thu nhập thấp là cần thiết. Tuy nhiên, nếu điều đó phải đánh đổi bằng việc tiếp tục gây áp lực lên những người đang đóng góp nhiều nhất, thì về lâu dài, cái giá phải trả có thể lớn hơn rất nhiều. Nếu muốn giữ người ở lại, một điều cần được khẳng định rõ ràng: nỗ lực phải được đền đáp xứng đáng — không chỉ trên lý thuyết, mà ngay trong thu nhập thực tế mỗi tháng.
Nguyễn Thanh Bình ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

