Thế giới đã trải qua một cú sốc lớn khi Iran chính thức tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz vào đầu tháng 3 năm 2026. Đây không đơn thuần là một cuộc diễn tập quân sự mà là đòn tấn công trực diện vào huyết mạch kinh tế của toàn nhân loại. Cần biết rằng, tuyến đường thủy này hiện đang gánh vác tới 20% lượng dầu mỏ tiêu thụ trên toàn cầu mỗi ngày.

Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, các quốc gia Sunni vùng Vịnh đã cho thấy bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao độ.

Thay vì ngồi chờ đợi sự giúp đỡ từ bên ngoài, họ đã nhanh chóng thiết lập một mặt trận thống nhất để đối phó với khủng hoảng. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các nước thành viên Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đang trở thành điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh địa chính trị bất ổn.

Liên minh vùng Vịnh và nỗ lực bảo vệ dòng chảy năng lượng

UAE hiện đang giữ vai trò tiên phong khi đề xuất thành lập Lực lượng An ninh Hormuz, một liên minh hải quân đa quốc gia đầy tham vọng.

Mục tiêu cốt lõi của lực lượng này là hộ tống các tàu thương mại, triển khai rà phá bom mìn và đảm bảo sự thông suốt cho các tàu chở dầu. Abu Dhabi đã khẳng định sự quyết tâm khi thông báo với Mỹ và các đối tác phương Tây về việc sẵn sàng huy động toàn bộ sức mạnh hải quân.

Bahrain là quốc gia thứ hai công khai ủng hộ sáng kiến này và đang cùng UAE soạn thảo các nghị quyết quan trọng tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Họ đang nỗ lực tìm kiếm một hành lang pháp lý vững chắc để lực lượng liên minh có quyền sử dụng mọi biện pháp cần thiết nhằm duy trì an ninh. Sự đồng lòng này cho thấy các nước vùng Vịnh đã sẵn sàng cho mọi kịch bản xấu nhất có thể xảy ra.

Bên cạnh đó, Saudi Arabia và các thành viên khác trong khối GCC cũng khẳng định sự đoàn kết không thể tách rời trong cuộc chiến bảo vệ quyền tự vệ chính đáng. Theo Điều 51 của Hiến chương Liên Hợp Quốc, các quốc gia này hoàn toàn có quyền hành động để bảo vệ chủ quyền và lợi ích kinh tế cốt lõi. Sự quyết liệt của họ đang gửi đi một thông điệp mạnh mẽ tới Tehran về việc không bao giờ nhượng bộ trước các hành vi đe dọa.

Những bước đi chiến lược nhằm giảm phụ thuộc vào Hormuz

Song song với các biện pháp quân sự, các nước vùng Vịnh cũng đang khẩn trương triển khai các phương án kỹ thuật để duy trì nguồn cung dầu mỏ. Các dự án đường ống dẫn dầu bỏ qua eo biển Hormuz đang được vận hành với công suất tối đa để giảm thiểu rủi ro.

Đây là những bước đi thực tế, chứng minh cho tầm nhìn dài hạn và khả năng thích ứng linh hoạt của các quốc gia trong khu vực.

  • Saudi Arabia đã tăng tối đa công suất của đường ống Đông - Tây lên mức 5 đến 7 triệu thùng mỗi ngày để đưa dầu ra Biển Đỏ.
  • UAE tích cực đẩy mạnh việc xuất khẩu thông qua đường ống Habshan – Fujairah, cho phép dầu thô đi thẳng ra biển mà không cần qua điểm nóng Hormuz.
  • Các nước thành viên GCC liên tục cập nhật các phương án vận tải dự phòng nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng năng lượng không bị đứt gãy.

1 Cac Nuoc Vung Vinh Hanh Dong Quyet Liet Tai Eo Bien Hormuz Trong Khi Chau Au Chon Cach Ne Tranh

Hình ảnh tàu chở dầu thô Al-Salmi mang cờ Kuwait bị hư hại sau một vụ tấn công trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Iran vào cuối tháng 3. Ảnh: Reuters.

Hành vi vi phạm luật pháp quốc tế của Iran

Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz là một hành động chà đạp trắng trợn lên các chuẩn mực pháp lý quốc tế đã được xác lập từ lâu. Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, Hormuz là một eo biển quốc tế nơi quyền qua lại tự do được bảo đảm tuyệt đối. Việc cản trở hoặc đình chỉ giao thông hàng hải tại đây bị nghiêm cấm dưới mọi hình thức để đảm bảo an toàn thương mại.

Ngay cả khi Iran chưa ký kết đầy đủ các văn bản của UNCLOS, các quy tắc này vẫn mang tính bắt buộc vì chúng đã trở thành luật tập quán quốc tế. Việc rải mìn ngầm, tấn công tàu dân sự và yêu cầu thu phí qua lại là những hành động không thể chấp nhận được. Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh đã hoàn toàn đúng đắn khi nhận định rằng Iran đang vượt qua mọi "lằn ranh đỏ" của cộng đồng quốc tế.

Sự thờ ơ và tính toán ích kỷ của các cường quốc châu Âu

Trong khi Mỹ và các nước vùng Vịnh đang nỗ lực bảo vệ tuyến đường huyết mạch này, Liên minh châu Âu (EU) lại có thái độ rất đáng thất vọng.

Dù kinh tế châu Âu phụ thuộc nặng nề vào nguồn năng lượng từ khu vực này, các nước EU vẫn từ chối đóng góp quân sự trực tiếp. Họ chọn cách núp bóng các bản tuyên bố chung thay vì cử tàu chiến tham gia hộ tống và bảo vệ an ninh.

Nhiều chuyên gia đánh giá đây là một biểu hiện của sự ích kỷ và thiếu trách nhiệm chiến lược của các quốc gia giàu có tại châu Âu. Họ muốn hưởng thụ thành quả từ sự ổn định của thị trường dầu mỏ nhưng lại không muốn đối mặt với các rủi ro về quân sự. Thái độ "né tránh" này đang làm suy yếu niềm tin của các đồng minh và khiến tình hình khu vực thêm phần phức tạp.

Trong bối cảnh giá năng lượng leo thang và chuỗi cung ứng toàn cầu bị rối loạn, sự ngồi yên của EU là điều khó có thể bào chữa. Các nước Sunni vùng Vịnh đang chứng minh họ mới là những đối tác đáng tin cậy nhất trong việc duy trì trật tự thế giới. Iran cần phải nhận lấy những đòn trừng phạt thích đáng, đồng thời châu Âu cũng cần thay đổi tư duy để cùng gánh vác trách nhiệm chung.

Thành Lộc - Báo Tin Tức Việt Đức

Theo AP


Báo TINTUCVIETDUC - Trang tiếng Việt nhiều người xem nhất tại Đức

- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -

TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC

Tiện ích trực tuyến