Châu Âu soạn kế hoạch kiểm soát eo biển Hormuz, không có Mỹ

Điểm tin thế giới 15 Tháng tư 2026

Các quốc gia châu Âu đang xây dựng kế hoạch thành lập liên minh quốc tế quy mô lớn nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên nguồn tin cho biết kế hoạch này có thể không có sự tham gia của Mỹ.

1 Chau Au Soan Ke Hoach Kiem Soat Eo Bien Hormuz Khong Co My

Tàu của Hải quân Anh hộ tống một tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz vào tháng trước - Ảnh: AFP

Theo tờ Wall Street Journal (WSJ) ngày 14-4, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết châu Âu đang lên ý tưởng thiết lập một sứ mệnh phòng thủ quốc tế không có sự tham gia của các bên "tham chiến", hàm ý chỉ Mỹ, Israel và Iran. Các nhà ngoại giao châu Âu cũng tiết lộ lực lượng này cũng sẽ không đặt dưới sự chỉ huy của Washington.

Mục tiêu chính của kế hoạch là khôi phục niềm tin của các công ty vận tải biển, giúp họ yên tâm quay lại tuyến hàng hải chiến lược sau khi xung đột kết thúc - quá trình mà giới chức nhận định sẽ mất nhiều thời gian.

Kế hoạch được cho là gồm ba trụ cột: khôi phục các tuyến đường và giải phóng các tàu mắc kẹt; rà phá thủy lôi; hộ tống và giám sát tàu thương mại.

Đây là mô hình được xây dựng dựa trên chiến dịch Aspides của EU tại Biển Đỏ năm 2024 - chiến dịch mang tính phòng thủ, hộ tống tàu thương mại trước các cuộc tấn công của lực lượng Houthi.

Đáng chú ý, kế hoạch nhiều khả năng sẽ có sự góp mặt của Đức - quốc gia vốn thận trọng với các chiến dịch quân sự ở nước ngoài. Một quan chức cấp cao cho biết Berlin có thể sớm công bố cam kết tham gia.

Nếu Đức nhập cuộc, quy mô chiến dịch sẽ được mở rộng đáng kể nhờ tiềm lực tài chính và các năng lực quân sự chuyên biệt, đặc biệt trong lĩnh vực rà phá thủy lôi.

Dự kiến ngày 17-4, Tổng thống Macron cùng Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ đồng chủ trì một hội nghị trực tuyến với sự tham gia của hàng chục quốc gia để thảo luận phương án đảm bảo an ninh tại Hormuz sau chiến sự.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot nhấn mạnh sứ mệnh chỉ có thể triển khai khi "tình hình đã lắng dịu và giao tranh chấm dứt", đồng thời cần phối hợp với các quốc gia ven eo biển như Iran và Oman.

Các chuyên gia nhận định ngay cả khi đạt được lệnh ngừng bắn bền vững, sự hiện diện quân sự phương Tây vẫn là yếu tố then chốt để khôi phục hoàn toàn lưu thông qua Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.

Tuy nhiên theo WSJ, nội bộ châu Âu hiện vẫn còn bất đồng. Anh e ngại việc loại Washington có thể làm phật lòng Tổng thống Donald Trump và hạn chế quy mô chiến dịch, trong khi đó, phía Pháp lo sự tham gia của Mỹ sẽ khiến Iran khó chấp nhận.