Tổng quan về vùng đất hồ và núi lửa
Nicaragua là quốc gia có diện tích lớn nhất tại khu vực Trung Mỹ, được thiên nhiên ưu ái ban tặng danh xưng đầy chất thơ là Vùng đất của Hồ và Núi lửa. Nơi đây sở hữu hệ sinh thái cực kỳ đa dạng, trải dài từ những thành phố mang đậm dấu ấn kiến trúc thuộc địa cổ kính đến các khu bảo tồn thiên nhiên hoang sơ.
Tính đến năm 2024, dân số của quốc gia này đạt khoảng 7,14 triệu người. Ngôn ngữ chính thức là tiếng Tây Ban Nha, được sử dụng bởi hơn 90% dân số trong các hoạt động giao tiếp và hành chính. Đơn vị tiền tệ lưu hành chính thức là đồng Córdoba (NIO).
Về vị trí địa lý, Nicaragua giữ vị trí chiến lược khi giáp Honduras ở phía bắc và Costa Rica ở phía nam. Hai mặt còn lại của đất nước tiếp giáp với biển Caribe ở phía đông và Thái Bình Dương ở phía tây. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương nhưng cũng đặt quốc gia này vào tâm điểm của các biến động chính trị khu vực.
Sự trỗi dậy của mô hình đồng tổng thống
Tính đến tháng 3 năm 2026, quyền lực tối cao tại Nicaragua đang nằm trong tay gia đình Ortega với sự lãnh đạo trực tiếp của hai vợ chồng. Ông Daniel Ortega hiện đã 80 tuổi, là một chính trị gia kỳ cựu đã chèo lái đất nước qua nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau. Ông giữ chức Tổng thống trong giai đoạn 1985-1990 và liên tục từ năm 2007 đến nay.
Sát cánh cùng ông là bà Rosario Murillo, 74 tuổi, một nhân vật có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong bộ máy chính quyền. Kể từ tháng 1 năm 2025, hai vợ chồng đã chính thức xác lập một tiền lệ hiếm hoi khi cùng giữ vai trò Đồng Tổng thống (Co-presidents). Sự kết hợp này đã củng cố quyền lực tuyệt đối của gia đình Ortega đối với mọi quyết sách quốc gia.
Liên minh chặt chẽ với Nga và Trung Quốc
Dưới sự lãnh đạo của cặp đôi Ortega-Murillo, Nicaragua đã trở thành một trong những đồng minh thân thiết và kiên định nhất của Nga tại Mỹ Latinh. Mối quan hệ này không chỉ mang tính ngoại giao đơn thuần mà còn gắn liền với nhiều cam kết chính trị quan trọng. Nicaragua thường xuyên thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với các tuyên bố về lãnh thổ của Nga trên trường quốc tế.
Hình ảnh ghi lại các hoạt động chính trị quan trọng của chính quyền Nicaragua trong việc khẳng định quan điểm quốc tế.
Cụ thể, Nicaragua đã chính thức công nhận các vùng lãnh thổ mà Nga tuyên bố sáp nhập từ Ukraine, bao gồm Crimea và gần đây là bốn khu vực khác vào giữa năm 2025. Để đáp trả các động thái này, Ukraine đã chính thức cắt đứt quan hệ ngoại giao với Nicaragua vào tháng 10 năm 2025. Điều này cho thấy Nicaragua sẵn sàng chấp nhận sự cô lập từ phương Tây để duy trì liên minh với Nga.
Hợp tác quân sự cũng là một trụ cột then chốt trong mối quan hệ song phương này. Chính quyền Ortega thường xuyên cho phép quân đội, tàu chiến và máy bay Nga hiện diện trên lãnh thổ với mục đích đào tạo và nhân đạo. Đồng thời, Nga cũng hỗ trợ cung cấp thiết bị quân sự và huấn luyện lực lượng cảnh sát đặc nhiệm cho Nicaragua.
Trong bối cảnh chịu nhiều áp lực từ chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Nga và Nicaragua đã ký kết các thỏa thuận phối hợp. Mục tiêu của các bản hiệp ước này là nhằm giảm thiểu tác động từ các lệnh trừng phạt kinh tế khắt khe. Cả hai quốc gia đều xem nhau là đối tác chiến lược để đối trọng với tầm ảnh hưởng của phương Tây tại khu vực.
Các biểu biểu tượng và thông điệp chính trị được truyền tải rộng rãi tại Nicaragua.
Đế chế kinh tế của gia tộc Ortega
Gia đình Ortega-Murillo có tổng cộng 9 người con, và hầu hết họ đều nắm giữ các vị trí then chốt trong bộ máy nhà nước. Đây không chỉ là sự tiếp nối về chính trị mà còn là một mạng lưới kiểm soát kinh tế chặt chẽ. Từ năng lượng, truyền thông đến đầu tư quốc tế, dấu ấn của các thành viên gia đình xuất hiện ở mọi nơi.
Chân dung các thành viên chủ chốt trong gia đình quyền lực nhất Nicaragua.
Dưới đây là danh sách những người con tiêu biểu và vai trò của họ trong hệ thống:
- Laureano Facundo: Cố vấn tổng thống về đầu tư và thương mại, đồng thời là người phụ trách quan hệ ngoại giao với Nga và Trung Quốc. Ông được xem là người kế vị tiềm năng nhất.
- Rafael Antonio: Quản lý mạng lưới kinh doanh gia đình, bao gồm phân phối xăng dầu và các trạm phát thanh ủng hộ chính phủ.
- Juan Carlos: Điều hành công ty quảng cáo Difuso và kênh truyền hình TN8, giữ vai trò chiến lược gia truyền thông cho gia đình.
- Camila Antonia: Trợ lý cá nhân cho bà Murillo, điều hành dự án thời trang quốc gia và là cố vấn thân cận của mẹ.
- Zoilamérica: Người con duy nhất tách khỏi gia đình và hiện sống lưu vong sau khi đưa ra những cáo buộc chấn động chống lại ông Ortega.
Gia tộc này hiện kiểm soát các lĩnh vực mang lại lợi nhuận cao nhất tại Nicaragua. Thông qua các công ty năng lượng và xăng dầu, họ quản lý dòng tiền dầu mỏ trị giá hàng tỷ USD. Bên cạnh đó, việc sở hữu ít nhất năm kênh truyền hình lớn đã giúp gia đình tạo ra một vòng kim cô thông tin tuyệt đối.
Bộ máy an ninh và mạng lưới giám sát
Để bảo vệ quyền lực, gia đình Ortega đã xây dựng một hệ thống an ninh dựa trên sự trung thành cá nhân tuyệt đối. Trụ cột chính là Cảnh sát Quốc gia, do một người thân tín của gia đình đứng đầu. Lực lượng này hiện diện dày đặc tại mọi khu dân cư để giám sát các hoạt động của người dân.
Quân đội Nicaragua cũng đóng vai trò là bệ đỡ vững chắc nhờ những lợi ích kinh tế gắn liền với chế độ. Giới tướng lĩnh vận hành các quỹ đầu tư khổng lồ vào bệnh viện, bất động sản và tài chính. Sự giàu có của họ phụ thuộc trực tiếp vào sự tồn vong của chính quyền hiện tại.
Đáng sợ nhất là lực lượng bán quân sự, thường xuất hiện để thực hiện các chiến dịch trấn áp mà cảnh sát chính quy khó can thiệp trực tiếp. Ngoài ra, mạng lưới Hội đồng Gia đình và Cộng đồng có mặt tại từng khối phố để báo cáo về bất kỳ biểu hiện bất mãn nào. Mọi ngõ ngách trong đời sống tinh thần và vật chất của người dân đều chịu sự giám sát chặt chẽ.
Bản đồ vị trí chiến lược của Nicaragua tại khu vực Trung Mỹ.
Thực trạng xã hội và sự im lặng của phe đối lập
Bên dưới sự ổn định bề ngoài, đời sống người dân Nicaragua đang đối mặt với nhiều khó khăn kinh tế nghiêm trọng. Thu nhập bình quân đầu người vẫn ở mức thấp nhất khu vực trong khi lạm phát không ngừng tăng cao. Hàng triệu gia đình hiện phải sống dựa vào nguồn kiều hối gửi về từ người thân ở nước ngoài.
Làn sóng di cư kỷ lục đã khiến quốc gia này mất đi một lượng lớn nhân lực trẻ và có trình độ. Nhiều người chấp nhận rời bỏ quê hương để tìm kiếm cơ hội và thoát khỏi áp lực chính trị đè nặng. Các tổ chức phi chính phủ bị đóng cửa hàng loạt, tước đi các nguồn hỗ trợ y tế và giáo dục cơ bản cho người nghèo.
Về mặt chính trị, tiếng nói đối lập tại Nicaragua gần như đã bị vô hiệu hóa hoàn toàn. Các lãnh đạo đối lập, nhà báo và trí thức phần lớn đã trốn sang các nước láng giềng hoặc đang chịu án tù. Chính phủ cũng đã thực hiện biện pháp cực đoan là tước quốc tịch của hàng trăm người bị coi là phản bội tổ quốc.
Sự hiện diện của các phương tiện quân sự hiện đại trong các buổi diễn tập tại Nicaragua.
Mọi quyết định quan trọng đều được đưa ra từ dinh thự El Carmen thay vì các cơ quan nhà nước chính thống.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
