Các chuyên gia đã chỉ ra năm lý do cốt lõi buộc Điện Kremlin phải thay đổi giọng điệu của mình.
Nga dần đánh mất thế chủ động và đà tiến công trên chiến trường
Trước đây, quân đội Nga luôn cố gắng duy trì sự hiện diện và lấn chiếm lãnh thổ một cách chậm rãi nhưng liên tục. Điều này từng tạo ra một ảo tưởng về sự sụp đổ không thể tránh khỏi của lực lượng phòng thủ Ukraine. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đã chứng minh điều ngược lại khi Nga đang dần mất đi động lực tác chiến.
Việc Ukraine tái chiếm thành phố Kupyansk vào tháng 12 vừa qua đã gây chấn động giới quân sự phương Tây. Trước đó chỉ một tháng, Moscow vẫn còn tự tin khẳng định đã kiểm soát hoàn toàn khu vực này. Những thất bại liên tiếp này cho thấy khả năng phòng thủ và phản công của Ukraine đang ngày càng trở nên hiệu quả hơn.
Những lệnh trừng phạt hiệu quả nhất chính là các đòn đánh trực diện từ phía Ukraine vào hạ tầng năng lượng của Nga.
Sự suy yếu của quân đội Nga còn đến từ các vấn đề kỹ thuật và hậu cần trầm trọng. Các yếu tố chính bao gồm:
- Hệ thống liên lạc Starlink bị gián đoạn khiến việc chỉ huy trên tiền tuyến trở nên hỗn loạn.
- Chính quyền Nga hạn chế quyền truy cập Telegram, vốn là công cụ liên lạc quan trọng của binh lính.
- Ukraine đã giành lại hơn 100 km vuông tại vùng Zaporizhzhia chỉ trong một thời gian ngắn.
- Tháng Tư vừa qua đánh dấu mức tổn thất lãnh thổ ròng lớn nhất của Nga kể từ tháng 8 năm 2024.
Tỷ lệ thương vong khổng lồ vượt quá khả năng huy động quân
Nguồn nhân lực của lực lượng chiếm đóng đang rơi vào tình trạng cạn kiệt nghiêm trọng. Trong vòng 5 tháng qua, số lượng binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương đã vượt xa khả năng tuyển mộ của quân đội Nga. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã biến chiến trường thành những "vùng đất chết" đối với bộ binh Nga.
Dữ liệu kinh tế và ngân sách khu vực cho thấy một bức tranh u ám về tình hình quân số của Moscow. Dù Điện Kremlin nỗ lực thu hút tân binh bằng các khoản trợ cấp lớn, nhưng số lượng người nhập ngũ vẫn không đủ để bù đắp cho tổn thất trên chiến trường. Ông Putin đang đứng trước một lựa chọn khó khăn về việc có nên ban bố một lệnh tổng động viên mới hay không.
Sự lo ngại này bắt nguồn từ những hệ lụy xã hội mà làn sóng động viên đầu tiên năm 2022 đã gây ra. Các chuyên gia dự báo về tình hình quân số của Nga như sau:
- Khoảng 35.000 binh sĩ đã phải rời khỏi hàng ngũ trong tháng Ba và tháng Tư do thương vong.
- Mức tuyển quân trung bình mỗi tháng chỉ đạt khoảng 24.000 đến 30.000 người vào năm 2026.
- Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Medvedev thừa nhận chỉ có khoảng 80.000 người đăng ký trong quý đầu năm.
- Nguy cơ bất ổn xã hội khiến ông Putin không dám mạo hiểm thực hiện đợt huy động quân quy mô lớn tiếp theo.
Các cuộc tấn công vào hạ tầng dầu khí làm tê liệt nguồn thu
Lý do thứ ba khiến ông Putin lo sốt vó chính là sự thành công của Ukraine trong việc đánh phá các nhà máy lọc dầu. Đây là nguồn sống của nền kinh tế Nga và là ngân sách trực tiếp để duy trì bộ máy chiến tranh. Mặc dù giá dầu thế giới hiện tại vẫn ở mức cao, nhưng sự bấp bênh đang ngày một gia tăng.
Nga cần khoảng 1 tỷ USD mỗi ngày để duy trì các hoạt động quân sự tại Ukraine. Chỉ cần một thỏa thuận hạt nhân giữa Mỹ và Iran được ký kết, giá dầu có thể sụt giảm mạnh và đẩy ngân sách Nga vào tình trạng thâm hụt nặng nề. Khi đó, khả năng duy trì cuộc chiến dài hơi của Điện Kremlin sẽ bị lung lay tận gốc rễ.
Ukraine vươn mình trở thành một cường quốc máy bay không người lái
Sự phụ thuộc của Kyiv vào nguồn cung vũ khí từ phương Tây đang có xu hướng giảm dần nhờ sự đột phá trong công nghệ nội địa. Thay vì chờ đợi tên lửa Patriot hay tiêm kích F-16, Ukraine đã đầu tư mạnh mẽ vào sản xuất máy bay không người lái (drone). Những vũ khí này hiện có khả năng tấn công các mục tiêu cách biên giới hàng nghìn km.
Ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine không chỉ phục vụ chiến trường mà còn bắt đầu vươn ra thế giới. Các quốc gia như Ả Rập Xê Út, Qatar và UAE đã trở thành những khách hàng tiềm năng cho công nghệ drone của Ukraine. Điều này giúp Kyiv có thêm nguồn lực tài chính để tái đầu tư vào các loại vũ khí đánh chặn giá rẻ, giúp bảo vệ bầu trời hiệu quả hơn.
Toan tính chính trị và hy vọng vào Tổng thống Donald Trump
Một trong những quân bài chiến lược mà ông Putin đang đặt cược chính là sự ủng hộ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nhà lãnh đạo Nga hy vọng rằng Nhà Trắng sẽ gây áp lực buộc Ukraine phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bất lợi. Cụ thể, Moscow muốn giữ lại các vùng lãnh thổ đã chiếm đóng, đặc biệt là vùng Donbas.
Ông Putin đang tìm mọi cách để nối lại đối thoại với chính quyền Mỹ thông qua các kênh ngoại giao trung gian. Tuy nhiên, các điều kiện đàm phán mà Nga đưa ra vẫn rất cứng rắn và thiếu tính thiện chí. Phía Nga tuyên bố sẽ không có bất kỳ thỏa thuận nào nếu quân đội Ukraine không rút khỏi toàn bộ khu vực Donbas.
Phản ứng từ phía Ukraine và các chuyên gia quốc tế
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tin rằng những phát ngôn của ông Putin là kết quả của các nỗ lực ép buộc từ nhiều phía. Ông nhấn mạnh rằng Ukraine đã chuẩn bị cho các cuộc gặp từ lâu và cần một cơ chế an ninh đáng tin cậy. Mục tiêu cuối cùng vẫn là kết thúc chiến tranh nhưng phải đảm bảo được chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ.
Trong khi đó, các chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) lại đưa ra những cảnh báo thận trọng. Họ cho rằng các tuyên bố hòa bình của ông Putin chỉ là đòn tâm lý nhằm làm giảm bớt sự hỗ trợ của quốc tế dành cho Ukraine. Thực tế, Moscow vẫn chưa có bất kỳ hành động cụ thể nào cho thấy họ sẵn sàng chấm dứt chiến dịch quân sự của mình.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo The Guardian/ISW
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
Ý kiến bạn đọc