Ngành dầu mỏ Nga chịu tổn thất lớn khi các đối tác chiến lược dần quay lưng

OV-2026 |

Điểm tin thế giới 28 Tháng một 2026

Hoạt động xuất khẩu dầu mỏ, vốn được coi là xương sống của nền tài chính quốc gia Moskva, đang ngày càng trở nên dễ bị tổn thương. Nguyên nhân chính đến từ việc các bên mua truyền thống bắt đầu tái thẩm định các thỏa thuận thương mại với Nga.

Hiện tại, một trong những đối tác năng lượng quan trọng nhất của Nga đã bắt đầu có những bước đi nhằm giảm bớt sự phụ thuộc. Động thái này cho thấy sự thay đổi lớn trong bức tranh địa chính trị năng lượng toàn cầu.

1 Nganh Dau Mo Nga Chiu Ton That Lon Khi Cac Doi Tac Chien Luoc Dan Quay Lung

Kinh tế dầu mỏ của Nga chịu thêm đòn giáng khi các đối tác dần quay lưng.

Ấn Độ là quốc gia từng nổi lên như một khách hàng lớn mua dầu thô chiết khấu của Nga sau khi cuộc xung đột tại Ukraine bùng phát. Tuy nhiên, quốc gia Nam Á này hiện đang chuyển một phần nhu cầu sang các nhà cung cấp khác.

Hành động này không chỉ làm suy yếu nỗ lực ổn định kinh tế thời chiến của Nga mà còn cho thấy sự thận trọng của New Delhi. Chính quyền Ấn Độ đang nỗ lực cân bằng giữa lợi ích kinh tế và áp lực ngoại giao quốc tế.

Thỏa thuận bất ngờ với Angola

Tập đoàn Dầu khí Ấn Độ (Indian Oil Corporation), đơn vị lọc dầu lớn nhất cả nước, vừa thực hiện một bước đi chiến lược mới. Theo báo cáo từ Reuters, tập đoàn này đã đặt mua khoảng 2 triệu thùng dầu thô từ Angola để bàn giao vào tháng 3.

Thỏa thuận mua bán này được môi giới bởi tập đoàn năng lượng ExxonMobil của Mỹ. Sự xuất hiện của trung gian từ Hoa Kỳ cho thấy những tác động từ chính sách đối ngoại của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với thị trường năng lượng.

Giao dịch này đánh dấu sự mở rộng đáng chú ý trong cam kết của Ấn Độ đối với các nhà sản xuất dầu tại châu Phi. Angola hiện đang hưởng lợi trực tiếp từ chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của New Delhi.

Việc chuyển hướng sang Angola là một phần trong kế hoạch tổng thể nhằm tái cấu trúc nguồn cung dầu thô của Ấn Độ. Mục tiêu cốt lõi là đảm bảo sự ổn định và tránh phụ thuộc quá mức vào bất kỳ một nguồn cung đơn lẻ nào.

Chiến lược rời xa nguồn cung từ Nga

Không chỉ dừng lại ở Angola, các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ còn tăng cường tìm kiếm nguồn cung từ các khu vực khác. Theo các báo cáo mới nhất, họ đã ký kết các hợp đồng mua dầu từ các quốc gia sau:

Dầu thô chất lượng cao từ Brazil tại khu vực Nam Mỹ.
Nguồn cung ổn định từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tại Trung Đông.
Tăng cường nhập khẩu từ các mỏ dầu mới khai thác tại khu vực châu Phi.

Những lô hàng này được dự định để thay thế cho một phần sản lượng dầu từng được nhập khẩu từ Nga. Dưới áp lực từ Liên minh Châu Âu và các chính sách của Mỹ, các cơ quan chức năng Ấn Độ đã bắt đầu siết chặt việc mua dầu thô từ Moskva.

Hệ quả là thị phần của Nga tại thị trường Ấn Độ đã sụt giảm đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Trong tháng 1 vừa qua, doanh số bán dầu của Nga sang Ấn Độ đã rơi xuống mức thấp nhất trong vòng nhiều năm trở lại đây.

Sự sụt giảm về sản lượng và doanh thu

Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (CREA) cho thấy một thực trạng đáng ngại đối với Điện Kremlin. Trong tháng 12, Ấn Độ chỉ nhập khẩu khoảng 1,2 triệu thùng dầu Nga mỗi ngày.

Con số này thấp hơn nhiều so với mức 1,7 triệu thùng mỗi ngày được ghi nhận vào tháng 11 trước đó. Sự sụt giảm nhanh chóng này minh chứng cho tốc độ thay đổi trong ưu tiên của các nhà nhập khẩu Ấn Độ.

Sự sụt giảm sản lượng nhập khẩu đồng nghĩa với việc Moskva mất đi một nguồn thu ngoại tệ khổng lồ. Kể từ khi các lệnh trừng phạt của phương Tây có hiệu lực, Nga đã phụ thuộc rất lớn vào thị trường tiêu thụ của Ấn Độ để duy trì ngân sách.

Các chuyên gia phân tích nhận định rằng xu hướng này phản ánh cả áp lực địa chính trị lẫn mong muốn tự chủ năng lượng của Ấn Độ. Việc giảm phụ thuộc vào Nga giúp New Delhi có vị thế đàm phán tốt hơn trên thị trường quốc tế.

Vị thế ngày càng tăng của khu vực châu Phi

Trong khi vai trò của Nga đang mờ nhạt dần, các nhà xuất khẩu châu Phi đang nhanh chóng lấp đầy khoảng trống đó. Đặc biệt, Libya đang nổi lên như một đối trọng mạnh mẽ trên thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Sản lượng dầu thô hàng ngày của Libya gần đây đã đạt mức 1,375 triệu thùng, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ qua. Quốc gia này đang đặt mục tiêu đầy tham vọng là nâng sản lượng lên ít nhất 1,6 triệu thùng mỗi ngày vào cuối năm 2026.

Với sản lượng ngày càng tăng và ít bị ràng buộc bởi các lệnh trừng phạt chính trị, các nhà cung cấp châu Phi đang trở nên hấp dẫn hơn. Đây là một sự lựa chọn tối ưu cho những quốc gia tiêu thụ lớn như Ấn Độ trong tương lai gần.

Quá trình chuyển dịch này không chỉ là một thay đổi thương mại đơn thuần mà còn là sự tái lập trật tự năng lượng thế giới. Nga sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn để tìm kiếm những thị trường thay thế đủ lớn như Ấn Độ.

Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC