Tính cách mạnh mẽ và phong cách chính trị đặc thù của ông đang tạo ra những xung đột nội tại sâu sắc.
Thay vì thúc đẩy một giải pháp bền vững và lâu dài, những nét cá tính này lại vô tình trở thành chướng ngại vật ngăn cản tiến trình ngoại giao. Điều này khiến vị thế của Mỹ trong khu vực trở nên bấp bênh và khó đoán định hơn bao giờ hết.
Sự bất nhất trong những tuyên bố công khai
Một ngày làm việc điển hình của Donald Trump thường bắt đầu bằng những tín hiệu gây nhiễu cho các nhà quan sát chính trị. Mới đây, ông vừa phát đi thông điệp muốn chấm dứt sự hiện diện quân sự tại Iran kèm theo những lời tự tán dương về tầm nhìn chiến lược của mình. Thế nhưng, chỉ ngay sau đó, những quyết định thực tế lại đi ngược hoàn toàn với những gì ông vừa chia sẻ.
Thay vì rút quân hay tìm cách giảm nhiệt căng thẳng, ông lại thông báo về khả năng tiến hành các cuộc tấn công mạnh mẽ hơn trong tương lai. Điều đáng nói là các mục tiêu cụ thể và lộ trình hành động của quân đội Mỹ vẫn hoàn toàn nằm trong vòng bí mật. Ngay cả những chuyên gia phân tích kỳ cựu nhất cũng cảm thấy bế tắc khi cố gắng giải mã bước đi tiếp theo của nhà lãnh đạo này.
Thực trạng này khiến nhiều người đặt dấu hỏi về việc liệu ông có thực sự nắm rõ toàn bộ bức tranh địa chính trị hay không. Một nguồn tin nội bộ cho biết đây là một thách thức lớn vì Iran không phải là lĩnh vực mà Tổng thống có nhiều kinh nghiệm. Sự thiếu hụt một chiến lược nhất quán đang khiến chính quyền Mỹ lúng túng trong việc tìm lối thoát cho cuộc xung đột kéo dài.
Phong cách đối đầu thay vì ngoại giao xoa dịu
Trong chính trị quốc tế, việc xây dựng niềm tin là yếu tố then chốt để giải quyết các xung đột mang tính lịch sử. Tuy nhiên, bản năng của Donald Trump luôn hướng về sự đối đầu trực diện thay vì tìm kiếm sự thỏa hiệp hay xoa dịu đối phương. Danh sách dài những cá nhân và tổ chức từng bị ông công kích trên mạng xã hội là minh chứng rõ nhất cho phong cách quản trị này.
Cách tiếp cận mang tính công kích có thể hiệu quả trong việc huy động sự ủng hộ từ nhóm cử tri trung thành tại quê nhà. Tuy nhiên, đối với một cuộc chiến phức tạp và nhạy cảm như tại Iran, chiến thuật này đang bộc lộ nhiều điểm yếu chí tử. Người dân Mỹ, vốn đã mệt mỏi với các cuộc xung đột tốn kém ở nước ngoài, bắt đầu hoài nghi về lợi ích thực sự mà chính sách này mang lại.
Bên cạnh đó, các chuyên gia chính trị cũng chỉ ra những rào cản về mặt tâm lý và xã hội mà ông đang gặp phải:
- Trong thời kỳ khủng hoảng, công chúng thường kỳ vọng một nhà lãnh đạo có phong thái điềm tĩnh và ngôn từ mang tính đồng cảm cao.
- Sự thiếu hụt yếu tố kết nối cảm xúc khiến các chính sách đối ngoại của Donald Trump khó nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ dư luận quốc tế.
- Việc cố gắng thay đổi hình ảnh cá nhân sau nhiều năm định hình phong cách "người sắt" là một thử thách gần như không thể thực hiện.
Thói quen đơn giản hóa các vấn đề phức tạp
Donald Trump vốn nổi tiếng với việc thích tiếp nhận thông tin thông qua các bản báo cáo ngắn gọn và có tính trực quan cao. Theo nhiều nguồn tin, ông thường cập nhật diễn biến chiến sự qua những đoạn video tóm tắt dài chưa đầy một phút do các trợ lý cung cấp. Những tư liệu này chủ yếu tập trung vào các thành công quân sự, thay vì phân tích sâu về bối cảnh văn hóa và chính trị phức tạp.
Sự thiếu vắng các chuyên gia tư vấn hàng đầu trong bộ máy chính quyền hiện tại cũng là một vấn đề nan giải đối với Tổng thống. Nhiều người có chuyên môn sâu sắc đã rời đi hoặc bị sa thải sau những bất đồng quan điểm, để lại những khoảng trống lớn trong việc hoạch định chính sách. Điều này buộc nhà lãnh đạo Mỹ phải dựa vào trực giác cá nhân nhiều hơn là các phân tích chuyên sâu từ giới chuyên gia.
Lối tư duy rạch ròi theo kiểu "thắng - thua" có thể áp dụng hiệu quả trong các thương vụ kinh doanh hoặc tranh luận nội bộ. Tuy nhiên, chiến tranh và hòa bình là những vùng xám khổng lồ đòi hỏi sự tinh tế, kiên nhẫn và tầm nhìn dài hạn. Khi đối mặt với vấn đề Iran, Donald Trump dường như chỉ thấy mình đứng trước hai lựa chọn cực đoan:
- Chấp nhận rút lui để tránh tổn thất thêm nhưng phải đối mặt với rủi ro làm tổn hại đến hình ảnh mạnh mẽ mà ông đã dày công xây dựng.
- Quyết định leo thang xung đột quân sự, một nước đi đầy rủi ro, tốn kém và chắc chắn sẽ vấp phải sự phản đối gay gắt từ công chúng Mỹ.

Tổng thống Donald Trump trình bày quan điểm về chính sách đối ngoại của Mỹ trong một sự kiện quan trọng.
Tư duy thỏa thuận vấp phải rào cản ý thức hệ
Xuất thân là một tỷ phú bất động sản, Donald Trump luôn mang tư duy "thỏa thuận" đặc trưng của giới doanh nhân vào chính trường quốc tế. Ông tin rằng việc gây áp lực tối đa và duy trì sự khó đoán sẽ khiến đối phương suy yếu, từ đó buộc họ phải ngồi vào bàn đàm phán. Chiến lược này từng phát huy tác dụng nhất định trong một số cuộc đàm phán thương mại hoặc tranh chấp thuế quan.
Tuy nhiên, giới lãnh đạo Iran không phải là những đối tác kinh doanh thông thường có thể dễ dàng bị khuất phục bởi các đòn bẩy kinh tế. Họ là những người mang niềm tin tôn giáo sâu sắc và hệ tư tưởng cứng rắn đã được tôi luyện qua nhiều thập kỷ đối đầu. Đối với họ, sự tồn tại và danh dự của quốc gia là giá trị tối thượng, quan trọng hơn cả lợi ích tài chính hay sự an toàn cá nhân.
Việc sử dụng các đòn trừng phạt hay đe dọa quân sự để ép một đối thủ giàu ý thức hệ như vậy vào thế nhượng bộ là một tính toán đầy rủi ro. Hiện vẫn chưa rõ liệu vị Tổng thống đương nhiệm có nhận ra sự khác biệt bản chất này giữa kinh doanh và chính trị vùng Trung Đông hay không. Nếu không nhanh chóng điều chỉnh cách tiếp cận, Donald Trump có thể sẽ tiếp tục tự gây khó dễ cho chính mình trong cuộc chiến đầy cam go này.
Thu Phương - Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Focus online

