Đức siết chặt quy định cư trú và tăng cường kiểm soát người nhập cư

OV-2026 |

Thời sự Đức 06 Tháng ba 2026 06 Tháng ba 2026

Chính phủ Đức thời gian qua phát đi nhiều thông điệp cứng rắn nhằm chống lại làn sóng nhập cư trái phép. Cảnh sát Đức có thể kiểm tra giấy tờ bất cứ lúc nào ở bất cứ đâu như chỗ làm việc, nhà ga, sân bay, đường phố. Nếu không xuất trình được giấy tờ hợp lệ bạn sẽ bị đưa về đồn cảnh sát để họ xác minh danh tính và tình trạng cư trú.

1 Duc Siet Chat Quy Dinh Cu Tru Va Tang Cuong Kiem Soat Nguoi Nhap Cu Ảnh minh họa bởi AI - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC

Đức thông qua kế hoạch cải cách hệ thống tị nạn chung

Vào ngày 27 tháng 02 năm 2026, Quốc hội Đức đã chính thức đồng thuận thông qua kế hoạch cải cách Hệ thống Tị nạn chung châu Âu (GEAS). Bước đi này nhằm mục tiêu tăng cường khả năng kiểm soát và quản lý hiệu quả hơn dòng người di cư vào khu vực. Chính sách mới được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu tình trạng di trú trái phép vốn đang gây áp lực lên các dịch vụ công công cộng.

Kể từ cuối năm 2025, lực lượng Cảnh sát liên bang (Bundespolizei) đã đưa công dân Việt Nam vào danh sách diện cần theo dõi đặc biệt tại các cửa khẩu. Điều này có nghĩa là quy trình kiểm tra giấy tờ và xác minh mục đích nhập cảnh sẽ được thực hiện khắt khe hơn đối với người mang hộ chiếu Việt Nam. Các biện pháp này không chỉ áp dụng tại biên giới mà còn lan tỏa sâu vào nội địa.

Ở cấp độ tiểu bang, chính quyền các cấp cũng đang đẩy mạnh rà soát tình trạng cư trú của người nước ngoài thông qua nhiều thủ tục hành chính.

Các hoạt động như đăng ký hộ khẩu, làm thủ tục nhận con, hoặc gia hạn và cấp mới giấy phép cư trú đều bị kiểm tra kỹ lưỡng hơn. Mục đích của chiến dịch này là phát hiện sớm các trường hợp gian lận hoặc không đủ điều kiện lưu trú theo quy định hiện hành.

Số lượng người Việt bị thu hồi giấy phép cư trú gia tăng

Dựa trên thông tin phản hồi từ chính phủ Đức trước các đợt chất vấn của nhóm nghị sĩ đảng Linke, số liệu về việc tước quyền cư trú đang ở mức đáng báo động. Trong năm 2025, đã có tổng cộng 8.232 người nước ngoài bị thu hồi giấy phép cư trú tại Đức. Trong số đó, có 426 trường hợp là công dân Việt Nam bị ảnh hưởng bởi chính sách siết chặt này.

Riêng tại thủ đô Berlin, cơ quan chức năng ghi nhận 48 người Việt đã bị tước quyền cư trú trong năm vừa qua. Ngay từ những tháng đầu năm 2026, các cơ quan thực thi pháp luật Đức đã thực hiện nhiều cuộc càn quét quy mô lớn nhắm vào các tụ điểm kinh doanh. Mục tiêu chính là xóa sổ các tổ chức buôn lậu người, hoạt động mại dâm trái phép và các doanh nghiệp sử dụng lao động bất hợp pháp.

Với việc khung pháp luật đã được điều chỉnh theo hướng tăng nặng hình phạt, số lượng người Việt bị tước quyền cư trú dự kiến sẽ còn tiếp tục tăng. Bên cạnh đó, nhóm nghị sĩ đảng AfD tại Quốc hội Đức (Bundestag) cũng đã gửi văn bản yêu cầu chính phủ làm rõ các vấn đề liên quan đến du học sinh nghề. Những lùm xùm trên truyền thông về nhóm lao động lành nghề từ Việt Nam thời gian qua đang trở thành tâm điểm chú ý của giới chính trị.

Phân biệt rõ giữa lệnh tước quyền cư trú và trục xuất

Trong pháp luật Đức, cần phân biệt rõ hai khái niệm quan trọng là Ausweisung và Abschiebung để tránh những hiểu lầm đáng tiếc. Quyết định tước quyền cư trú (Ausweisungsverfügung) là văn bản hành chính do sở ngoại kiều ban hành nhằm hủy bỏ giấy phép cư trú hiện có.

Quyết định này được đưa ra khi người nước ngoài không còn lý do hợp pháp để ở lại Đức hoặc vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật.

Nguyên nhân dẫn đến việc bị tước quyền cư trú thường bao gồm việc visa hoặc giấy phép cũ đã hết hạn mà không được gia hạn kịp thời. Ngoài ra, việc phạm tội nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần các quy định về cư trú cũng là lý do phổ biến. Trong khi đó, trục xuất (Abschiebung) lại là biện pháp cưỡng chế thực tế để buộc cá nhân đó phải rời khỏi lãnh thổ Đức.

Việc trục xuất cưỡng chế thường chỉ được áp dụng nếu người nước ngoài không tự nguyện rời khỏi nước Đức sau khi đã có lệnh tước quyền cư trú. Biện pháp này cũng được thực hiện ngay lập tức đối với những đối tượng bị đánh giá là gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia hoặc trật tự công cộng. Đây là biện pháp cuối cùng và mạnh mẽ nhất mà cơ quan chức năng Đức sử dụng để duy trì tính nghiêm minh của luật pháp.

Các tình huống dẫn đến việc bị mất giấy phép cư trú

Người nước ngoài tại Đức cần lưu ý rằng giấy phép cư trú (Aufenthaltstitel) có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào nếu vi phạm các điều kiện sau:

Tình trạng được bảo hộ không còn tồn tại, ví dụ như tình hình an ninh tại quốc gia xuất xứ đã ổn định hoặc hòa bình được thiết lập.
Người đang hưởng quy chế tị nạn nhân đạo tự ý trở về nước mà không xin phép và nhận được sự đồng ý từ sở ngoại kiều.
Cá nhân thực hiện các hành vi phạm tội nghiêm trọng hoặc có tiền án tiền sự tái diễn nhiều lần trong thời gian lưu trú.
Cung cấp thông tin không trung thực, ngụy tạo bằng cấp hoặc gian dối trong quá trình làm hồ sơ xin cấp giấy phép cư trú.
Lưu trú ngoài lãnh thổ Đức quá thời hạn quy định (thường là 6 tháng) theo Điều 51 của Bộ luật Cư trú Đức mà không có lý do chính đáng.

Khuyến cáo về việc tuân thủ pháp luật và kiểm tra hành chính

Đối với những người đang có ý định cư trú lâu dài hoặc định cư tại Đức, việc chủ động cập nhật kiến thức pháp luật là vô cùng thiết yếu.

Trong bối cảnh nhạy cảm hiện nay, mọi hành động sơ suất do thiếu hiểu biết đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Tuyệt đối không nên đánh đổi tương lai và sự nghiệp bằng những hành vi lách luật hoặc các lợi ích ngắn hạn trước mắt.

Hệ thống pháp luật Đức vốn nổi tiếng với sự khắt khe và không có chính sách khoan hồng cho những vi phạm xuất phát từ sự kém hiểu biết. Cảnh sát Đức có toàn quyền kiểm tra giấy tờ tùy thân của bất kỳ ai tại các địa điểm công cộng như nơi làm việc, nhà ga, hay sân bay. Nếu không thể xuất trình giấy tờ hợp lệ, bạn sẽ ngay lập tức bị đưa về đồn để xác minh danh tính và tình trạng pháp lý.

Ngay cả khi sau đó bạn được chứng minh là cư trú hợp pháp, việc không mang theo giấy tờ vẫn có thể bị xử phạt hành chính. Ngoài ra, cá nhân vi phạm có thể phải chi trả toàn bộ chi phí phát sinh nếu quá trình điều tra của cảnh sát bị cản trở do lỗi từ phía bạn.

Hãy luôn mang theo giấy tờ tùy thân và đảm bảo mọi thủ tục cư trú của mình luôn nằm trong giới hạn cho phép của pháp luật.

Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC