Quyết định mở cửa và tác động đến thị trường dầu mỏ
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã chính thức thông báo về việc khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz trên nền tảng mạng xã hội X. Ông cho biết các tàu thương mại sẽ di chuyển theo một lộ trình cụ thể đã được cơ quan cảng và hàng hải nước này phối hợp sắp xếp. Ngay sau thông tin này, thị trường năng lượng thế giới đã có phản ứng mạnh mẽ khi giá dầu thô giảm sâu hơn 8%.

Các tàu chở dầu và tàu vận tải xếp hàng dài tại eo biển Hormuz nhìn từ phía Khor Fakkan.
Lệnh ngừng bắn tại Liban đã bắt đầu có hiệu lực từ tối thứ Năm vừa qua và dự kiến sẽ kéo dài trong vòng mười ngày. Đây được xem là khoảng thời gian quan trọng để các bên đánh giá tình hình và giảm bớt áp lực kinh tế. Tuy nhiên, sự ổn định của tuyến đường biển này vẫn phụ thuộc rất lớn vào các diễn biến chính trị tiếp theo.
Quan điểm cứng rắn của chính quyền Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã lên tiếng xác nhận về động thái mở cửa trở lại của tuyến đường thủy mang tính chiến lược này. Dẫu vậy, ông nhấn mạnh rằng các biện pháp trừng phạt và phong tỏa cảng biển đối với Iran sẽ không thay đổi. Theo người đứng đầu Nhà Trắng, các lệnh cấm chỉ được dỡ bỏ hoàn toàn khi quá trình đàm phán song phương đạt kết quả tuyệt đối.
Trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Donald Trump bày tỏ sự lạc quan về tiến trình thảo luận sắp tới giữa hai quốc gia. Ông tin rằng các cuộc đàm phán sẽ diễn ra rất nhanh chóng vì phần lớn các điều khoản quan trọng đã được thống nhất từ trước. Điều này cho thấy nỗ lực của Mỹ trong việc duy trì áp lực kinh tế tối đa cho đến khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Bối cảnh căng thẳng và hệ lụy kinh tế
Kể từ cuối tháng 2, sau khi các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel nổ ra, Iran đã thực hiện phong tỏa thực tế tuyến đường hàng hải này. Giới chuyên gia quân sự nhận định rằng Tehran đã triển khai hàng chục quả thủy lôi ở khu vực phía nam vùng biển để ngăn chặn tàu bè qua lại. Eo biển Hormuz được coi là yết hầu kinh tế khi vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu xuất khẩu của toàn cầu.
Việc đóng cửa eo biển trong suốt những tuần qua đã gây ra những tác động tiêu cực đến chuỗi cung ứng quốc tế:
- Giá năng lượng thế giới tăng vọt, gây áp lực lớn lên chi phí sản xuất và lạm phát toàn cầu.
- Hơn 2.000 tàu thương mại cùng khoảng 20.000 thủy thủ đã bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư.
- Các quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn phải đối mặt với rủi ro thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng.
- Chi phí bảo hiểm hàng hải tăng cao do những rủi ro về an ninh và bom mìn trên biển.
Nỗ lực bảo vệ an ninh hàng hải quốc tế
Hiện tại, nhiều nhà lãnh đạo thế giới đang có mặt tại Paris để thảo luận về các phương án quân sự nhằm bảo vệ an toàn cho tuyến đường này. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng tham dự cuộc họp và khẳng định vai trò của Berlin trong việc ổn định tình hình khu vực. Ông Merz cho biết Đức sẵn sàng tham gia vào một chiến dịch quốc tế bảo vệ hàng hải nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng.
Theo số liệu từ Hiệp hội Chủ tàu Đức (VDR), tình trạng bế tắc tại Vịnh Ba Tư từ cuối tháng 2 đã gây thiệt hại nặng nề cho ngành vận tải biển. Việc mở lại eo biển lần này dù chỉ là tạm thời nhưng vẫn mang lại hy vọng giải tỏa cho hàng ngàn con tàu đang mắc kẹt.
Các cường quốc đang nỗ lực tìm kiếm một giải pháp lâu dài để đảm bảo dòng chảy năng lượng không bị gián đoạn trong tương lai.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

