Bảo hiểm chăm sóc Đức 2025: Cân bằng tài chính nhờ vay nợ, báo hiệu cải cách cấp bách

Thời sự Đức 09 Tháng ba 2026 09 Tháng ba 2026

Hệ thống bảo hiểm chăm sóc (Pflegeversicherung) của Đức dự kiến sẽ hòa vốn vào năm 2025, nhưng chỉ đạt được nhờ khoản vay lớn từ ngân sách liên bang. Tình trạng này làm nổi bật những thách thức tài chính ngày càng gia tăng và nhu cầu cấp thiết về cải cách trong dài hạn.

Bảo hiểm chăm sóc Đức 2025: Cân bằng tài chính nhờ vay nợ, báo hiệu cải cách cấp bách

Ảnh minh họa AI - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Cân bằng tài chính mong manh

Trên giấy tờ, hệ thống bảo hiểm chăm sóc của Đức được dự báo sẽ đạt mức thặng dư khiêm tốn 10 triệu euro vào năm 2025. Tuy nhiên, con số này chỉ khả thi nhờ vào khoản vay 500 triệu euro từ ngân sách liên bang. Nếu không có sự hỗ trợ tài chính này, quỹ bảo hiểm đã rơi vào tình trạng thâm hụt đáng kể. Điều này cho thấy sự phụ thuộc ngày càng lớn vào nguồn vốn bên ngoài, làm dấy lên lo ngại về tính bền vững lâu dài của hệ thống vốn được thiết kế để tự chủ thông qua các khoản đóng góp.

Sự phụ thuộc này không chỉ là một vấn đề kế toán đơn thuần. Nó phản ánh một xu hướng cơ bản về sự mất cân bằng giữa nguồn thu và chi trong một hệ thống an sinh xã hội quan trọng. Các nhà phân tích đã cảnh báo rằng giải pháp tạm thời này không thể duy trì mãi. Khoản vay không giải quyết được gốc rễ của vấn đề mà chỉ trì hoãn nó.

Thu nhập tăng nhưng chi phí vẫn vượt trội

Trong năm tài chính vừa qua, hệ thống bảo hiểm chăm sóc đã ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể về thu nhập. Tổng số tiền đóng góp đã tăng 11%, đạt mức 72,5 tỷ euro. Đây là một con số ấn tượng, phản ánh sự gia tăng trong lực lượng lao động và mức thu nhập trung bình của người dân Đức.

Tuy nhiên, chi phí hoạt động và các khoản chi trả lại tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng của thu nhập. Tổng chi phí đã tăng 8,2%, lên tới 73,8 tỷ euro, vượt quá tổng thu nhập từ các khoản đóng góp. Khoản vay từ chính phủ đã đóng vai trò then chốt trong việc giữ cán cân tài chính ở mức cân bằng, tạm thời ngăn chặn thâm hụt.

Dự báo cho năm tới cho thấy xu hướng này sẽ tiếp tục với một khoảng cách ngày càng lớn. Các chuyên gia ước tính rằng chi phí có thể tăng lên 79 tỷ euro, trong khi thu nhập từ đóng góp dự kiến chỉ đạt khoảng 75,3 tỷ euro. Điều này tạo ra một khoản thâm hụt ước tính lên đến hàng tỷ euro, đòi hỏi nhà nước phải tiếp tục cấp thêm các khoản vay để duy trì hoạt động của quỹ.

Áp lực dân số và gánh nặng tương lai

Nguyên nhân sâu xa của tình trạng tài chính bấp bênh này nằm ở sự thay đổi cấu trúc dân số của Đức. Xã hội đang ngày càng già hóa, với tỷ lệ người cao tuổi cần chăm sóc ngày càng tăng, trong khi tỷ lệ người trong độ tuổi lao động đóng góp lại không tăng theo kịp. Nguyên tắc cơ bản của bảo hiểm chăm sóc là thế hệ đang làm việc đóng góp để chăm sóc cho thế hệ cần hỗ trợ. Khi chi phí cho việc chăm sóc người già và người bệnh tăng vọt do tuổi thọ kéo dài và các dịch vụ y tế phức tạp hơn, bài toán tài chính trở nên ngày càng khó khăn.

Sự thiếu hụt nguồn lao động trong ngành y tế và chăm sóc cũng góp phần làm tăng chi phí. Nhu cầu về nhân lực chuyên môn cao và các dịch vụ chăm sóc hiện đại đòi hỏi đầu tư lớn, nhưng nguồn cung cấp không đủ, dẫn đến tăng lương và chi phí vận hành. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn khó giải quyết, đẩy hệ thống vào tình thế phụ thuộc liên tục vào sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Không ổn định chỉ nhờ vay tiền: Tín hiệu cải cách

Khi một hệ thống an sinh xã hội chỉ có thể duy trì trạng thái cân bằng tài chính nhờ vào các khoản vay, đó không còn là vấn đề kỹ thuật kế toán đơn thuần. Đây là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy cấu trúc thu – chi đang bị lệch nhịp nghiêm trọng và áp lực tài chính mang tính dài hạn. Nó cảnh báo rằng mô hình hiện tại không còn bền vững và việc cải cách đã trở thành một vấn đề cấp bách, không thể trì hoãn.

Các chuyên gia kinh tế và chính trị tại Đức đang kêu gọi các giải pháp triệt để hơn thay vì chỉ dựa vào các biện pháp vá víu. Việc tiếp tục vay mượn chỉ là giải pháp tạm thời, chuyển gánh nặng tài chính sang các thế hệ tương lai. Một hệ thống bảo hiểm xã hội mạnh mẽ cần có khả năng tự cung tự cấp và thích ứng với những thay đổi về nhân khẩu học cũng như kinh tế.

Những lựa chọn chính sách tiềm năng

Trước tình hình này, chính phủ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz có thể sẽ phải xem xét một loạt các lựa chọn chính sách để đảm bảo tính bền vững của bảo hiểm chăm sóc. Các phương án có thể bao gồm việc tăng tỷ lệ đóng góp của người dân và người sử dụng lao động, tối ưu hóa các dịch vụ chăm sóc để tăng hiệu quả và giảm lãng phí, hoặc thậm chí là giới thiệu các mô hình tài trợ mới. Việc khuyến khích các giải pháp chăm sóc tại nhà hoặc sử dụng công nghệ cũng có thể giúp giảm bớt gánh nặng cho các cơ sở chăm sóc truyền thống.

Tuy nhiên, bất kỳ sự thay đổi nào cũng cần phải cân bằng giữa nhu cầu tài chính và khả năng chi trả của người dân, đồng thời đảm bảo chất lượng dịch vụ chăm sóc. Việc thảo luận về các giải pháp lâu dài cho hệ thống bảo hiểm chăm sóc đang diễn ra sôi nổi trong các diễn đàn chính trị và xã hội tại Đức. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống công bằng, hiệu quả và bền vững, có khả năng đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của một xã hội đang già hóa mà không tạo ra gánh nặng quá lớn cho nền kinh tế hoặc các thế hệ tương lai.

Lê Hải Yến ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC