Thủ tướng Đức cần một đồng minh tin cậy ở khu vực Thái Bình Dương. Nhưng, liệu Đức và Nhật có thể tin tưởng được nhau, sau những đổ vỡ quan hệ ngoại giao trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất và lần thứ hai?

Bộ trưởng Pistorius thăm Nhật Bản - Tagesschau
Chuyến đi này có ý nghĩa sống còn đối với lợi ích kinh tế của Đức, đặc biệt là việc bảo đảm an toàn cho các tuyến hàng hải. Các lộ trình đi qua eo biển Đài Loan và Biển Đông đóng vai trò huyết mạch trong thương mại quốc tế. Đức nhận thức rõ rằng bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng sẽ tác động trực tiếp đến nền kinh tế châu Âu.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Đức, ông Mitko Müller, khẳng định an ninh tại châu Âu và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương luôn gắn bó mật thiết. Ông nhấn mạnh các bên cần duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật pháp và tôn trọng quyền tự do hàng hải. Điều này không chỉ bảo vệ chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn củng cố giá trị của các liên minh dân chủ.
Kế hoạch mở rộng các cuộc tập trận chung
Trong khuôn khổ chuyến thăm, ông Boris Pistorius sẽ thảo luận chi tiết về việc tăng cường quy mô các cuộc diễn tập quân sự hỗn hợp. Quân đội Đức (Bundeswehr) dự kiến sẽ tham gia tập trận tại Úc vào mùa hè này và tại Nhật Bản vào tháng 10 tới. Những hoạt động này đánh dấu bước tiến mới trong sự hiện diện quân sự của Đức tại khu vực.
Bà May-Britt Stumbaum, Giám đốc viện nghiên cứu Spear-Institute, nhận định các cuộc diễn tập này không chỉ mang tính biểu tượng ngoại giao. Chúng giúp quân đội Đức hiểu rõ hơn về phương thức hoạt động và mục tiêu của các đối thủ tiềm tàng trong khu vực. Qua đó, các nước đồng minh có thể xây dựng một chiến lược phản ứng chung hiệu quả và thống nhất hơn.
Vấn đề eo biển Hormus và tác động từ Trung Đông
Sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc và các mối đe dọa đối với Đài Loan vẫn luôn là tâm điểm chú ý tại châu Á. Tuy nhiên, những biến động gần đây tại Trung Đông sau các cuộc tấn công quân sự cũng đang khiến Nhật Bản và Úc lo ngại. Đặc biệt, việc phong tỏa eo biển Hormus có thể gây ra thảm họa năng lượng cho xứ sở mặt trời mọc.
Hiện nay, khoảng 95% lượng dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản phải đi qua con đường độc đạo này từ Trung Đông. Do đó, sự ổn định tại khu vực này không chỉ là vấn đề chính trị mà còn là bài toán sinh tồn của kinh tế Nhật Bản. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã có các cuộc thảo luận khẩn cấp với Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề này.
Bà Sanae Takaichi kêu gọi Tổng thống Donald Trump phát huy vai trò dẫn dắt để mang lại hòa bình cho Trung Đông. Đáp lại, ông Donald Trump đã dành nhiều lời khen ngợi cho sự chủ động của Nhật Bản trong việc đối phó với các thách thức toàn cầu. Ông cũng không quên so sánh thái độ này với một số thành viên khác trong khối NATO.
Dù có mối quan hệ nồng ấm với Mỹ, Nhật Bản vẫn duy trì sự phối hợp chặt chẽ với các đối tác châu Âu. Đức và Nhật Bản cùng tuyên bố sẵn sàng tham gia các nỗ lực bảo vệ an ninh tại eo biển Hormus khi điều kiện cho phép. Tuy nhiên, Bộ trưởng Boris Pistorius lưu ý rằng mọi sự can thiệp chỉ diễn ra sau khi có một lệnh ngừng bắn thực tế.
Xây dựng liên minh tự chủ ngoài tầm ảnh hưởng của Mỹ
Các quốc gia Đông Á đang đối mặt với câu hỏi liệu họ có thể đặt niềm tin hoàn toàn vào sự bảo trợ của Mỹ hay không. Chuyên gia Stumbaum chỉ ra rằng việc Mỹ bị cuốn vào các xung đột tại Trung Đông đã gây ra sự lo lắng về ưu tiên chiến lược. Nhiều nước lo sợ Washington sẽ không thể tập trung nguồn lực cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương như đã hứa.
Thực tế cho thấy hơn 2.000 lính thủy đánh bộ Mỹ đã được điều động từ căn cứ Okinawa để tăng cường cho các điểm nóng khác. Điều này thúc đẩy Đức, Nhật Bản và Úc phải tìm cách tăng cường khả năng tự chủ về quốc phòng. Chuyến thăm của ông Boris Pistorius cùng các tập đoàn vũ khí hàng đầu là minh chứng cho xu hướng này.
Các dự án hợp tác quân sự giữa Đức và các nước trong khu vực đã có nền tảng từ nhiều năm qua:
- Singapore hiện đang vận hành các tàu ngầm hiện đại được mua từ phía Đức.
- Quân đội Đức đã đặt hàng hơn 100 xe chiến đấu bọc thép được sản xuất tại chi nhánh của Rheinmetall ở Úc.
- Các dự án vũ khí chung đang được thúc đẩy để giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài khu vực.
Dù có một số sự chậm trễ trong việc bàn giao thiết bị do vấn đề kỹ thuật, nhưng các bên vẫn cam kết hoàn thành trong năm nay. Bộ trưởng Boris Pistorius sẽ tiếp tục hành trình tới Singapore và Úc để tháo gỡ các vướng mắc còn tồn tại. Những cuộc thảo luận sắp tới sẽ quyết định tương lai của mối quan hệ đối tác chiến lược này.
Vũ Bình Minh - Báo Tin Tức Việt Đức
Theo Đài truyền hình quốc gia ARD (Tagesschau)

