Bên cạnh ngân sách chính, Đức còn huy động các khoản chi từ những quỹ đặc biệt để phục vụ mục tiêu chiến lược.
Cụ thể, quỹ dành cho quân đội dự kiến sẽ chi khoảng 27,5 tỷ euro vào năm 2027 nhằm hiện đại hóa lực lượng quốc phòng. Trong khi đó, quỹ dành cho hạ tầng và trung hòa khí hậu dự kiến tiêu tốn khoảng 58,2 tỷ euro.
Đề xuất áp thuế đối với nhựa, đường và các sản phẩm độc hại
Để tăng nguồn thu và định hướng tiêu dùng, chính phủ Đức dự định tăng thuế nhựa và áp dụng thuế đường.
Các mặt hàng như rượu và thuốc lá cũng nằm trong diện bị điều chỉnh tăng thuế trong thời gian tới. Đặc biệt, một loại thuế mới đánh trên mức độ đường trong nước giải khát dự kiến sẽ được triển khai từ năm 2028.
Mục tiêu của các biện pháp này không chỉ là tăng thu ngân sách mà còn nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho hệ thống bảo hiểm y tế. Việc hạn chế tiêu thụ các sản phẩm có hại được kỳ vọng sẽ làm giảm tỷ lệ bệnh tật trong cộng đồng. Đây được xem là một bước đi chiến lược mang lại lợi ích kép cho cả ngân sách và sức khỏe người dân.
Cắt giảm chi tiêu để kiểm soát thâm hụt ngân sách
Việc tăng thuế chỉ là một phần trong kế hoạch tổng thể nhằm lấp đầy các lỗ hổng tài chính của chính phủ. Đến năm 2027, nhà chức trách cho biết đã bước đầu thu hẹp được khoảng 34 tỷ euro thiếu hụt mà chưa cần chạm đến các quỹ dự phòng lớn. Điều này cho thấy nỗ lực điều tiết nghiêm ngặt trong quản lý chi tiêu công.
Dưới đây là một số biện pháp cắt giảm và điều chỉnh mà chính phủ đang xem xét:
- Yêu cầu các bộ ngành liên quan phải cắt giảm chi tiêu nội bộ một cách triệt để.
- Triển khai thêm các biện pháp kinh tế mới trước tháng 7 để tối ưu hóa nguồn lực.
- Quốc hội sẽ thảo luận chi tiết và dự kiến thông qua kế hoạch ngân sách vào cuối tháng 11.
Điều chỉnh chính sách xã hội và bảo hiểm y tế
Hệ thống bảo hiểm y tế bắt buộc sẽ đối mặt với việc cắt giảm trợ cấp từ ngân sách liên bang. Thay vào đó, một gói tiết kiệm quy mô lớn sẽ được triển khai để duy trì tính bền vững của hệ thống. Các chính sách liên quan đến hỗ trợ gia đình và nhà ở cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với tình hình mới.
Một điểm đáng lưu ý khác là chế độ lương hưu cho các bà mẹ, hay còn gọi là Mütterrente.
Chính sách này dự kiến bắt đầu áp dụng từ năm 2027 nhưng các khoản chi trả thực tế sẽ chỉ được thực hiện từ năm 2028. Ngoài ra, chính phủ cũng tăng cường đánh thuế tiền điện tử và đẩy mạnh cuộc chiến chống tội phạm tài chính.

Chính phủ Đức đang nỗ lực tìm kiếm sự cân bằng giữa việc vay nợ và cắt giảm chi tiêu.
Thách thức ngân sách kéo dài đến năm 2028
Dù đã thực hiện nhiều biện pháp thắt lưng buộc bụng, ngân sách năm 2028 của Đức vẫn được dự báo sẽ thiếu hụt dưới 30 tỷ euro. Một phần lỗ hổng này dự kiến sẽ được bù đắp bằng cách thay đổi phương thức trả nợ các khoản vay từ thời kỳ đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định vẫn còn rất nhiều yếu tố bất ổn phía trước.
Sự chia rẽ trong nội bộ liên minh chính phủ dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz cũng là một rào cản lớn. Các cuộc họp gần đây đã chứng kiến những tranh cãi gay gắt về các đề xuất cắt giảm phúc lợi lao động. Chẳng hạn, ý tưởng hủy bỏ ngày lễ 1/5 hoặc áp dụng ngày nghỉ ốm không lương đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía đảng SPD.
Những vấn đề trọng tâm cần giải quyết
Trong thời gian tới, chính quyền của Thủ tướng Friedrich Merz sẽ phải xử lý một khối lượng công việc khổng lồ để ổn định nền kinh tế. Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm:
- Cải cách thuế thu nhập nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho tầng lớp thu nhập thấp và trung bình.
- Hoàn thiện chi tiết cho lộ trình cải cách hệ thống lương hưu quốc gia.
- Xem xét nới lỏng cơ chế phanh nợ nếu tình hình khủng hoảng kinh tế toàn cầu trở nên trầm trọng hơn.
Hiện tại, Đức đang đứng trước ngã ba đường khi vừa phải vay thêm tiền để đầu tư, vừa phải thắt chặt chi tiêu để đảm bảo kỷ luật tài chính. Những rủi ro về địa chính trị, như tình hình căng thẳng tại Iran, có thể sẽ buộc quốc gia này phải linh hoạt hơn trong các chính sách nợ công.
Thu Phương - Báo Tin tức Việt Đức
Theo Focus online

