Thủ tướng Merz kêu gọi châu Âu tự tin trước những thách thức từ Mỹ

OV-2026 |

Thời sự Đức 14 Tháng Hai 2026 14 Tháng Hai 2026

Tại Hội nghị An ninh München, Thủ tướng Friedrich Merz đã tạo nên một dấu ấn khác biệt khi phá vỡ các quy tắc ngoại giao thông thường. Thay vì xuất hiện rầm rộ, ông chọn cách tiếp cận điềm tĩnh nhưng đầy quyết đoán để kêu gọi một châu Âu tự tin hơn.

Bài phát biểu của ông được xem là một bản đối trọng mạnh mẽ đối với những thông điệp mà phía Mỹ từng đưa ra trước đó. Điều này cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong tư duy đối ngoại của Đức dưới thời vị Thủ tướng mới.

1 Thu Tuong Merz Keu Goi Chau Au Tu Tin Truoc Nhung Thach Thuc Tu My

Thủ tướng Merz giữ khoảng cách với Mỹ tại Hội nghị An ninh München - Tagesschau

Thay đổi truyền thống tại Hội nghị An ninh

Thông thường, các diễn giả lớn tại hội nghị thường chọn cách xuất hiện đầy phô trương để thu hút sự chú ý của giới truyền thông. Tuy nhiên, Thủ tướng Friedrich Merz lại chọn cách ngồi sẵn ở hàng ghế đầu từ mười phút trước khi bắt đầu bài phát biểu.

Sự bồn chồn nhẹ trên ghế cho thấy ông dường như đang nóng lòng muốn đặt ra một tông giọng mới cho toàn bộ sự kiện. Ông cũng phá vỡ truyền thống lâu đời khi quyết định phát biểu ngay trong ngày đầu tiên của hội nghị.

Ban tổ chức cho biết sự thay đổi này nhằm tránh lặp lại kịch bản của năm 2025. Đó là thời điểm mà những bài phát biểu đầy tính công kích từ phía Mỹ đã chi phối hoàn toàn các cuộc thảo luận và lấn át mọi chủ đề quan trọng khác của châu Âu.

Tầm nhìn về một châu Âu tự chủ và mạnh mẽ

Thủ tướng Merz đã trình bày một bài phát biểu mang tính định hướng chiến lược cho tương lai của lục địa già. Ông nhấn mạnh rằng châu Âu cần phải tự tin và tự chủ hơn, dù không có ý định quay lưng lại với Hoa Kỳ.

Trong bối cảnh thế giới đang bước vào kỷ nguyên của những toan tính quyền lực thực dụng, ông khẳng định châu Âu phải hành động quyết liệt. Thay vì chỉ nói về những việc cần làm, ông tập trung vào những gì châu Âu đang thực hiện.

Đức đang đóng vai trò dẫn đầu trong nỗ lực tái trang bị và nâng cấp năng lực quốc phòng. Tuy nhiên, Thủ tướng cũng đưa ra lời trấn an các nước láng giềng:

Đức sẽ không bao giờ hành động đơn độc trong các vấn đề an ninh tại châu Âu.
Khái niệm châu Âu của Merz bao gồm cả sự hợp tác chặt chẽ với Vương quốc Anh.
Nâng cao vai trò thực chất của các quốc gia thành viên thay vì chỉ dựa vào các thể chế EU.

Định nghĩa lại vai trò của Liên minh Châu Âu

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là đề xuất của Thủ tướng về việc cụ thể hóa Điều 42 của Hiệp ước EU. Đây là điều khoản về hỗ trợ lẫn nhau vốn còn khá mơ hồ trong các văn bản pháp lý trước đây.

Ông muốn biến cơ chế này trở nên mạnh mẽ và rõ ràng tương tự như Điều 5 của NATO. Nếu thành công, điều này sẽ thay đổi hoàn toàn cách Liên minh Châu Âu tự nhìn nhận về khả năng bảo vệ lẫn nhau.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Merz cũng hé lộ về khả năng thiết lập một ô bảo hộ hạt nhân chung cho châu lục. Ông cho biết đã có những cuộc trao đổi kín với Tổng thống Pháp về vấn đề răn đe hạt nhân tại châu Âu.

Dù khẳng định mọi nỗ lực vẫn sẽ nằm trong khuôn khổ NATO, nhưng việc công khai nhắc đến vấn đề này cho thấy một bước đi táo bạo. Điều này phản ánh sự chuẩn bị của châu Âu cho một tương lai ít phụ thuộc hơn vào sự bảo trợ của Mỹ.

Thông điệp trực diện gửi tới Washington

Thủ tướng Merz đã không ngần ngại hướng lời nói về phía Washington với một thái độ vô cùng thẳng thắn. Ông chỉ trích trực tiếp những quan điểm từ phong trào MAGA của chính quyền đương kim Tổng thống Donald Trump.

Ông khẳng định rằng những cuộc chiến văn hóa của phong trào này không có chỗ đứng tại Đức và châu Âu. Những giá trị mà ông nhấn mạnh bao gồm:

Tự do ngôn luận phải đi đôi với việc tôn trọng phẩm giá con người và Hiến pháp.
Kiên định ủng hộ thương mại tự do và phản đối chủ nghĩa bảo hộ thuế quan.
Duy trì cam kết với các thỏa thuận khí hậu và Tổ chức Y tế Thế giới.

Thủ tướng đưa ra một nhận định đầy sức nặng khi cho rằng tham vọng lãnh đạo của Hoa Kỳ đang bị thách thức nghiêm trọng. Thậm chí, ông cho rằng vị thế dẫn đầu đó có lẽ đã không còn như trước.

Tiếng Anh và lời khẳng định về liên minh NATO

Để đảm bảo thông điệp được truyền đạt một cách chính xác nhất, ông đã chuyển sang sử dụng tiếng Anh ở phần cuối bài phát biểu. Ông trực tiếp nói với phái đoàn Mỹ rằng không một cường quốc nào có thể đơn độc trong cuộc cạnh tranh toàn cầu.

Thủ tướng khẳng định châu Âu sẽ tự định nghĩa sức mạnh của mình, bao gồm cả lĩnh vực quân sự, bất kể nước Mỹ đi theo hướng nào. Đây là một lời khẳng định về sự trưởng thành và độc lập của châu lục.

Kết thúc bài phát biểu, ông tái khẳng định lòng trung thành với lý tưởng của NATO. Thông điệp gửi tới Washington rất rõ ràng: châu Âu muốn Hoa Kỳ cũng phải giữ vững sự trung thành đó để cùng duy trì trật tự thế giới.

Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Theo Tagesschau