Thủ tướng Canada Mark Carney hiện đang coi mô hình phát triển của châu Âu là một hình mẫu lý tưởng để học hỏi. Bất chấp khoảng cách địa lý xa xôi giữa hai bờ đại dương, tâm lý của công chúng đang có những chuyển dịch mạnh mẽ.
Các cuộc thăm dò dư luận mới nhất cho thấy có tới 57% người dân Canada hoan nghênh việc đất nước họ gia nhập Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, tính thực tế của bước đi này vẫn là một dấu hỏi lớn đối với giới quan sát quốc tế.
Áp lực từ chính sách của Tổng thống Donald Trump
Động lực chính thúc đẩy sự thay đổi tâm lý này đến từ nỗi thất vọng sâu sắc với Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump. Đối với quốc gia 42 triệu dân này, tương lai kinh tế đang trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết.
Kể từ khi nhậm chức, Tổng thống Mỹ đã liên tục gây áp lực lên người láng giềng phía Bắc bằng nhiều hình thức khác nhau. Từ việc áp đặt các biểu thuế quan nặng nề đến những lời đe dọa biến Canada trở thành "bang thứ 51" của Mỹ.
Những phát biểu mang tính chế giễu của ông Trump đã chạm đến lòng tự tôn dân tộc của người dân Canada. Điều này vô tình đẩy quốc gia vốn là đồng minh thân cận nhất của Mỹ tìm kiếm những hướng đi mới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (79 tuổi, bên trái) trong buổi tiếp đón Thủ tướng Canada Mark Carney tại Nhà Trắng: Những phát biểu của ông Trump nhắm vào Canada đã khiến nhiều người dân tại đây bất bình.
Sự rạn nứt trong niềm tin vào đồng minh
Hình ảnh của Mỹ trong mắt người dân Canada đã sụt giảm nghiêm trọng so với những giai đoạn trước đây. Theo dữ liệu từ Politico, hiện chỉ còn khoảng 37% người dân tại đây coi Mỹ là một đồng minh thực sự.
Khoảng 58% đối tượng tham gia khảo sát khẳng định rằng Mỹ không còn là một đối tác đáng tin cậy đối với họ. Sự dịch chuyển này phản ánh một làn sóng tâm lý thay đổi mạnh mẽ đang lan rộng trong xã hội Canada.
Chuyên gia chính trị Jonathan Cristol cho rằng "hiệu ứng Trump" chính là chất xúc tác khiến các cuộc khảo sát này được thực hiện. Tuy nhiên, nguyên nhân cốt lõi lại nằm ở khát khao tiếp cận những cơ hội mới tại châu Âu.
Việc gia nhập EU được nhiều người kỳ vọng sẽ mở ra cánh cửa việc làm và các cơ hội kinh tế rộng lớn. Người dân Canada tin rằng môi trường tại châu Âu ổn định và có nhiều nét tương đồng về giá trị xã hội hơn.
Phản ứng của giới lãnh đạo và các chuyên gia
Thủ tướng Mark Carney hiện vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về những tranh luận xoay quanh việc gia nhập EU. Ông từng gây chú ý khi giành chiến thắng trong bầu cử một phần nhờ làn sóng tâm lý muốn thoát khỏi tầm ảnh hưởng của Mỹ.
Tại lục địa già, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot đã bày tỏ sự cởi mở trước ý tưởng này khi đặt câu hỏi: "Tại sao lại không?". Điều này cho thấy phía châu Âu cũng đang bắt đầu chú ý đến nguyện vọng từ Canada.
Dù vậy, Giáo sư chính trị Scott Erb nhận định rằng việc gia nhập chính thức là một kịch bản rất khó xảy ra trên thực tế. Thay vào đó, ông nhìn thấy tiềm năng cho những thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương sâu rộng hơn.
Sự mất lòng tin sâu sắc vào chính quyền Washington chính là lý do khiến cuộc thảo luận này trở nên sôi nổi. Đây là một tín hiệu báo động cho mối quan hệ truyền thống giữa hai cường quốc Bắc Mỹ.
Những rào cản và sự chỉ trích từ phe bảo thủ
Trái ngược với sự hào hứng của số đông, các nhà bình luận bảo thủ tại Canada lại kịch liệt phản đối ý tưởng này. Tờ National Post thậm chí còn đánh giá đây là một đề xuất thiếu tính chiến lược và có phần phi lý.
Các lập luận chính chống lại việc gia nhập EU bao gồm:
- Canada hoàn toàn không phải là một quốc gia thuộc châu Âu về mặt địa lý.
- Nền kinh tế Canada hiện đang gắn kết quá chặt chẽ và phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ.
- Việc gia nhập khối sẽ làm hạn chế chủ quyền quốc gia và gây phức tạp cho các cơ chế thương mại.
- Những rào cản về pháp lý và các tiêu chuẩn chung của EU sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp trong nước.
Cuộc tranh luận này vẫn đang tiếp diễn và phản ánh một thực tế rằng Canada đang ở ngã ba đường. Việc tìm kiếm một đối trọng để giảm bớt sự lệ thuộc vào Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đang là ưu tiên hàng đầu.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
