Mục tiêu then chốt của Moscow là làm kiệt quệ Ukraine thông qua các đợt tập kích tầm xa vào hạ tầng năng lượng và các cuộc tấn công tiêu hao dọc tiền tuyến. Tuy nhiên, kịch bản này đã không diễn ra như mong đợi và rơi vào tình trạng thất bại hoàn toàn. Chính những sai lầm trong năm 2025 đã trở thành nền móng cho sự sụp đổ mang tính hệ thống khi bước sang năm 2026.
Tốc độ tiến quân và hiệu quả tác chiến suy giảm
Số liệu thống kê thực tế cho thấy tốc độ tiến quân của quân đội Nga trong quý I năm 2026 đã giảm xuống mức thấp kỷ lục. So với cùng kỳ năm 2025, nhịp độ tấn công đã giảm đi một nửa, ngay cả tại các khu vực trọng điểm như hướng Kursk. Điều này minh chứng rằng mô hình tấn công dựa trên hỏa lực mạnh và biển người đã không còn phát huy tác dụng.
Trong khi đó, quân đội Ukraine không chỉ giữ vững được các tuyến phòng thủ kiên cố mà còn bắt đầu giành lại được một phần lãnh thổ bị chiếm đóng. Việc Nga không thể duy trì đà tiến cho thấy khả năng điều phối và sức mạnh đột kích của họ đã bị bào mòn nghiêm trọng. Đây không đơn thuần là sự chậm lại của một chiến dịch, mà là dấu hiệu của một mô hình quân sự đang đi vào ngõ cụt.
Cuộc khủng hoảng nhân lực và điểm gãy hệ thống
Vấn đề nghiêm trọng nhất mà Moscow đang phải đối mặt chính là sự mất cân bằng giữa tổn thất và khả năng bổ sung quân số. Lần đầu tiên kể từ khi cuộc xung đột nổ ra, số lượng binh sĩ bị loại khỏi vòng chiến đã vượt quá khả năng tuyển mộ thực tế. Hệ thống huy động quân của Nga đang bộc lộ những lỗ hổng không thể khỏa lấp bằng tiền bạc.
- Tháng 12/2025 ghi dấu mốc quan trọng khi tỷ lệ tổn thất bắt đầu vượt ngưỡng bù đắp của hệ thống quân dịch.
- Đến tháng 3/2026, tổng tổn thất trung bình đạt khoảng 35.000 người mỗi tháng, trong khi số lượng tân binh chỉ đạt từ 23.000 đến 27.000 người.
- Dù chính quyền đã tăng mức chi trả một lần lên tới 1,5 triệu rúp và gây áp lực lên các địa phương, kết quả tuyển quân vẫn không đạt kỳ vọng.
- Chất lượng quân số sụt giảm nghiêm trọng khi các chuyên gia kỹ thuật và kỹ sư bị đẩy vào các đơn vị bộ binh xung kích và tử trận.
Việc mất đi các binh sĩ dày dạn kinh nghiệm và đội ngũ chuyên gia về tác chiến điện tử (EW) đã để lại một khoảng trống năng lực không thể phục hồi nhanh chóng. Khi các kỹ thuật viên bị sử dụng như bộ binh thông thường, Nga đang tự hủy hoại tương lai công nghệ của chính quân đội mình. Sự tiêu hao này khiến các đơn vị chiến đấu trở nên kém tinh nhuệ và dễ tổn thương hơn trước các đòn phản công.
Sự thống trị của công nghệ drone và trí tuệ nhân tạo
Chiến trường năm 2026 đã thay đổi hoàn toàn về chất nhờ vào chiến lược sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) của Ukraine. Ukraine không chỉ chiến thắng nhờ số lượng drone khổng lồ mà còn nhờ vào một hệ thống điều hành thông minh và thống nhất. Với khả năng sản xuất tới 8 triệu drone FPV mỗi năm, Kiev đã biến tiền tuyến thành vùng đất chết đối với quân lực Nga.
Trung bình mỗi binh sĩ Nga khi tham gia tấn công phải đối mặt với từ 8 đến 10 drone, tăng gấp đôi so với giai đoạn trước đó. Sự xuất hiện của các hệ thống tự hành tích hợp thị giác máy tính (AI) đã khiến tác chiến điện tử trở nên vô dụng. Những chiếc drone này có khả năng tự nhận diện và tiêu diệt mục tiêu mà không cần sự điều khiển liên tục từ con người.
Hệ quả là có đến 80% tổn thất của các nhóm xung kích Nga xảy ra ngay từ khi họ còn cách tiền tuyến từ 10 đến 15 km. Các logic tấn công cổ điển hoàn toàn tan rã khi bộ binh và thiết giáp thậm chí còn chưa kịp tiếp cận mục tiêu. Điều này tạo ra một rào cản vô hình nhưng cực kỳ hiệu quả, khiến mọi nỗ lực tiến quân đều trở nên vô vọng.
Sự trì trệ về công nghệ và quản lý của Nga
Trong khi Ukraine áp dụng mô hình thử nghiệm và nhân rộng công nghệ nhanh chóng, hệ thống của Nga lại bị kìm hãm bởi quan liêu và tham nhũng. Các đổi mới từ cấp cơ sở thường bị chặn đứng bởi những quy định cứng nhắc hoặc bị bòn rút ngân sách. Một đòn giáng chí tử khác là việc Nga mất đi các kênh liên lạc tác chiến ổn định qua vệ tinh.
Chu kỳ "phát hiện và tấn công" của Nga vốn chỉ mất vài phút trong quá khứ, nay đã kéo dài thành nhiều giờ đồng hồ. Sự chậm trễ này biến các cuộc tấn công trở thành những đợt "xung kích mù", nơi binh lính không biết rõ mục tiêu và tình hình thực tế. Việc thiếu thông tin thời gian thực khiến quân đội Nga không thể thích nghi với diễn biến nhanh chóng trên chiến trường.
Hình ảnh một chiếc UAV của Ukraine đang hoạt động trên bầu trời vùng chiến sự.
Những sai lầm chiến lược và sự rệu rã
Thay vì tập trung nguồn lực vào các mục tiêu chiến lược có khả năng xoay chuyển cục diện, quân đội Nga lại phân tán lực lượng dọc theo toàn bộ chiến tuyến. Việc tấn công dàn trải tại quá nhiều điểm đã khiến sức mạnh công phá bị pha loãng. Quân đội dường như đang hoạt động theo một công thức cũ kỹ là "tấn công ở mọi nơi" mà không có trọng tâm rõ ràng.
Đây không còn là một chiến lược quân sự sáng suốt mà giống như một hành động theo quán tính từ các mệnh lệnh chính trị. Đồng thời, chiến dịch đánh phá hạ tầng năng lượng của Ukraine cũng không đạt được mục tiêu bẻ gãy ý chí kháng cự của người dân. Hệ thống năng lượng Ukraine vẫn đứng vững nhờ sự hỗ trợ quốc tế, giúp sản xuất quân sự trong nước tiếp tục tăng trưởng.
Dự báo cục diện chiến trường năm 2026
Tính đến đầu năm 2026, Nga vẫn duy trì một lực lượng khổng lồ với hơn 700.000 quân nhân trên chiến trường.
Tuy nhiên, sức mạnh này đang bước vào giai đoạn suy thoái khi số lượng quân bị tiêu hao nhanh hơn khả năng tái thiết. Cỗ máy chiến tranh của Nga không sụp đổ ngay tức khắc nhưng đang dần tự "ăn thịt" chính mình để duy trì sự tồn tại.
Các chuyên gia quân sự đưa ra những dự báo quan trọng cho giai đoạn tiếp theo:
- Nga vẫn có khả năng thực hiện các đợt bùng phát tấn công cục bộ nhưng không thể duy trì dài hơi.
- Về mặt hệ thống, khả năng tiến hành các chiến dịch quy mô lớn mang tính bước ngoặt đã không còn khả thi.
- Mỗi nỗ lực tấn công mới sẽ đòi hỏi chi phí đắt đỏ hơn nhưng mang lại hiệu quả kém hơn so với trước.
Câu hỏi lớn nhất trong năm 2026 không còn là khi nào hàng phòng thủ của Ukraine sẽ sụp đổ dưới áp lực từ Nga.
Thay vào đó, thế giới đang chờ xem khi nào cơ hội cho các hành động phản công chiến lược của Ukraine sẽ chính thức mở ra. Chiến tranh đang chuyển dịch sang một chương mới, nơi sự kiên trì và công nghệ sẽ định đoạt người chiến thắng.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
