Nga hiện nay chỉ là siêu cường hạng trung trong mắt cộng đồng quốc tế

OV-2026 |

Điểm tin thế giới 04 Tháng ba 2026

Trong vòng chưa đầy 15 tháng, Nga đã liên tiếp chứng kiến các đồng minh thân cận nhất là Syria, Venezuela và Iran rơi vào tình thế hiểm nghèo mà không thể đưa ra những biện pháp bảo vệ hiệu quả. Thực trạng này khiến giới quan sát nhận định rằng Nga đang dần giống một cường quốc hạng trung hơn là một siêu cường thực thụ.

1 Nga Hien Nay Chi La Sieu Cuong Hang Trung Trong Mat Cong Dong Quoc Te

Hình ảnh mih họa từ Instagram

Sự lung lay của một biểu tượng quyền lực

Dù sở hữu diện tích lãnh thổ lớn nhất thế giới cùng kho vũ khí hạt nhân đồ sộ, Moscow dường như đang thiếu đi khả năng cốt lõi: bảo vệ những đối tác chiến lược của mình.

Năm ngoái, Điện Kremlin từng tổ chức những lễ ký kết "quan hệ đối tác chiến lược" đầy hào nhoáng với lãnh đạo của Venezuela và Iran. Tuy nhiên, khi Tổng thống Donald Trump thực hiện các biện pháp cứng rắn nhắm vào chính quyền của Tổng thống Nicolás Maduro và Đại giáo chủ Ali Khamenei, phía Nga chỉ phản ứng bằng những tuyên bố ngoại giao suông. Sự tương phản giữa những nghi lễ lộng lẫy tại Kremlin và thực tế khắc nghiệt trên chiến trường đã làm nổi bật sự suy giảm tầm ảnh hưởng của Moscow.

Nhà phân tích đối ngoại Diane Francis cho rằng những đòn giáng gần đây là một sự hổ thẹn lớn đối với chính quyền của Tổng thống Vladimir Putin. Điện Kremlin gần như vắng bóng khi lực lượng Mỹ siết chặt vòng vây quanh chế độ của Đại giáo chủ Iran, cũng như khi Washington gia tăng áp lực lên các đồng minh khác tại khu vực Mỹ Latinh như Cuba hay Venezuela.

Nỗ lực ngoại giao trong thế bị động

Trước tình hình căng thẳng leo thang tại Trung Đông, các nhà lãnh đạo Nga đã nhanh chóng thực hiện hàng loạt cuộc gọi tới các quốc gia trong khu vực để duy trì sự hiện diện. Do không còn sự phản hồi từ phía Tehran, Tổng thống Vladimir Putin đã trực tiếp đàm thoại với Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman và Tổng thống UAE Sheikh Mohamed bin Zayed. Song song với đó, Ngoại trưởng Sergei Lavrov cũng có những trao đổi tương tự với người đồng cấp phía Saudi.

Theo các thông cáo chính thức từ Điện Kremlin, phía Nga nhấn mạnh vào sự cần thiết của việc giải quyết các xung đột bằng biện pháp chính trị và ngoại giao thay vì quân sự.

Moscow lo ngại rằng tình hình hiện nay đang ở mức "cực kỳ nguy hiểm", có thể gây ra những hệ lụy khó lường cho toàn bộ khu vực. Tuy nhiên, những nỗ lực này được đánh giá là mang tính "vớt vát" nhiều hơn là định hướng cho cục diện chung.

Bài toán kinh tế và giá dầu trong vòng xoáy bất ổn

Dù vị thế chính trị bị ảnh hưởng, một số ý kiến tại Nga vẫn kỳ vọng vào những lợi ích kinh tế phát sinh từ sự bất ổn tại Trung Đông.

Chiến sự đã làm tê liệt các tuyến vận tải quan trọng qua eo biển Hormuz, nơi kiểm soát phần lớn lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Thực tế này đã đẩy giá dầu Brent tăng mạnh, mang lại nguồn thu không nhỏ cho ngân sách vốn đang chịu nhiều áp lực của Nga.

Giá dầu thô Brent đã tăng gần 6%, chạm mức 77,44 USD/thùng ngay sau các đợt tấn công.
Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev dự báo mức giá này có thể sớm đạt ngưỡng 100 USD/thùng.
Châu Âu có thể sẽ buộc phải quay lại đàm phán về nguồn cung khí đốt với Nga nếu tình hình năng lượng toàn cầu tiếp tục tồi tệ hơn.

Tuy nhiên, những lợi ích ngắn hạn này có thể đi kèm với những rủi ro dài hạn cho Moscow.

Nếu Iran thay đổi chế độ và được phương Tây dỡ bỏ trừng phạt, dầu mỏ từ quốc gia này sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Nga tại thị trường châu Âu. Điều này sẽ tạo ra một kịch bản kinh tế đầy thách thức đối với Điện Kremlin trong tương lai.

2 Nga Hien Nay Chi La Sieu Cuong Hang Trung Trong Mat Cong Dong Quoc Te

Mối quan hệ quân sự và sự rút lui của các dự án chiến lược

Trong vài năm qua, Iran đã trở thành nguồn cung cấp phương tiện bay không người lái (UAV) chủ lực cho Nga trong chiến dịch tại Ukraine. Hai nước thậm chí đã ký kết các thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD để xây dựng nhà máy sản xuất UAV tại vùng Tatarstan của Nga. Theo các báo cáo, hàng chục nghìn UAV dòng Shahed đã được triển khai, gây ra những thiệt hại đáng kể trên chiến trường.

Đáp lại, Nga cũng là nhà cung cấp vũ khí quan trọng cho Tehran với danh mục sản phẩm đa dạng từ xe bọc thép đến các hệ thống phòng không tiên tiến. Các hợp đồng mua sắm tiêm kích Su-35 và hệ thống phòng không Verba cho thấy sự gắn kết chặt chẽ về mặt quân sự giữa hai bên. Những hợp đồng này không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn là sợi dây gắn kết quyền lực của hai quốc gia trước các áp lực từ phương Tây.

Bên cạnh đó, Nga còn tham gia sâu vào các dự án hạ tầng và năng lượng tại Iran thông qua việc xây dựng Hành lang Vận tải Bắc-Nam và các nhà máy điện hạt nhân. Tuy nhiên, khi xung đột nổ ra, tập đoàn Rosatom của Nga đã phải sơ tán nhân viên khỏi Iran để đảm bảo an toàn. Động thái này cho thấy ngay cả những dự án chiến lược nhất cũng đang phải tạm dừng trước sự biến động khó lường của thời cuộc.

Áp lực từ phương Tây và hạm đội bóng tối bị phong tỏa

Minh chứng rõ nét nhất cho sự suy giảm vị thế của Nga chính là việc các quốc gia châu Âu bắt đầu thực hiện những biện pháp cứng rắn hơn đối với tài sản của nước này.

Tại Bỉ, một tàu chở dầu thuộc "hạm đội bóng tối" của Nga đã bị tịch thu, đánh dấu một bước ngoặt trong nỗ lực cắt đứt nguồn tài chính cho chiến tranh. Đây là một đòn giáng mạnh vào hệ thống vận tải lậu mà Moscow dày công xây dựng.

Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken tuyên bố đầy cứng rắn rằng nếu không có hạm đội bóng tối này, chính quyền của Tổng thống Putin sẽ gặp khó khăn lớn trong việc duy trì ngân sách quốc phòng.

Ông khẳng định các quốc gia phương Tây sẽ lần lượt loại bỏ các con tàu này cho đến khi xung đột chấm dứt hoàn toàn. Sự quyết liệt của phương Tây đang đặt Nga vào thế bị cô lập sâu sắc hơn bao giờ hết.

Dù đã có nhiều năm dấn sâu vào các khu vực như Libya, Ai Cập, Syria và Iran, Nga hiện có dấu hiệu đang thu mình lại.

Moscow dường như đang phải miễn cưỡng chấp nhận vị thế của một cường quốc tầm trung, nơi họ có sức mạnh khu vực nhưng lại thiếu khả năng duy trì trật tự toàn cầu. Số phận của những đồng minh cuối cùng tại Trung Đông sẽ là bài kiểm tra quyết định cho thực lực của Nga trong những năm tới.

Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Theo The New York Sun