Bác sĩ Matthias Werner đang làm nhiệm vụ tại thành phố Kherson. Foto: Eufomedia
Giữa trưa thứ Sáu, tại một trạm xăng vắng vẻ nằm đâu đó giữa Ternopil và Lwiw, một chiếc xe đang nổ máy chờ đợi. Bầu trời xám xịt bao trùm không gian khi ba người đàn ông chuẩn bị cho hành trình trở về Đức.
Một trong số họ là Matthias Werner, 62 tuổi, bác sĩ đa khoa đến từ Kirchzarten, gần Freiburg. Chỉ vài giờ trước, ông vẫn còn ở Kherson, nơi tiếng pháo kích là một phần của cuộc sống thường nhật.
Dù mệt mỏi sau chuyến đi dài, ông vẫn dành thời gian chia sẻ về những gì mình vừa trải qua. Đây đã là lần thứ mười hai ông đặt chân đến Ukraine kể từ khi xung đột nổ ra. Mười hai lần đối mặt với chiến tranh là mười hai lần ông chứng kiến hệ thống y tế vận hành bằng sự ứng biến và lòng quả cảm. Ông vừa kết thúc một tuần làm việc căng thẳng cùng các đồng nghiệp tại vùng tâm điểm miền nam.
Trạm y tế dưới lòng đất và những hành trình đầy rủi ro
Trong suốt một tuần qua, Matthias Werner cùng hai đồng nghiệp nghỉ tại một khách sạn ở Mykolajiw.
Mỗi sáng, họ lại thực hiện lộ trình dài 65 kilomet để tiến vào Kherson. Hành trình này không hề đơn giản khi phải đi qua hàng loạt chốt chặn quân sự. Họ phải trình diện giấy tờ, xác minh số điện thoại và trải qua vô số đợt kiểm tra an ninh nghiêm ngặt.
Điểm đến cuối cùng của họ không phải là những bệnh viện khang trang mà là các boongke trú ẩn.
Thực tế, đây là những tầng hầm tòa nhà được cải tạo sơ sài với những bức tường bê tông dày và ghế ngồi đơn sơ. Tại đây, một trạm y tế tạm bợ đã được thiết lập để phục vụ những người dân đang kiệt quệ. Ông kể lại với giọng điệu điềm tĩnh, cho thấy bản thân đã quá quen thuộc với hoàn cảnh này.
Mỗi ngày, có khoảng 50 bệnh nhân tìm đến để được bác sĩ Werner thăm khám. Đa số họ gặp các vấn đề sức khỏe mãn tính nhưng không được điều trị kịp thời do chiến tranh. Những căn bệnh phổ biến nhất bao gồm:
- Huyết áp cao và các bệnh lý về tim mạch do căng thẳng kéo dài.
- Bệnh tiểu đường biến chứng nặng vì chế độ dinh dưỡng thiếu thốn.
- Tình trạng kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần.
- Các chứng rối loạn lo âu và mất ngủ thường trực.
Nhiều người dân ở đây mang vết sẹo chiến tranh không chỉ trên cơ thể mà còn sâu trong tâm trí.
Nỗi lo sợ mất mát, sự thiếu hụt thuốc men và thực phẩm khiến sức khỏe của họ suy sụp nhanh chóng. Một mái nhà giờ đây không còn mang lại cảm giác an toàn như trước. Dù vậy, ông Werner và các đồng nghiệp vẫn cố gắng duy trì quy trình khám chữa bệnh bình thường nhất có thể.
Sự kiệt quệ của hệ thống y tế và những rào cản về chi phí
Càng nghe vị bác sĩ kể, chúng ta càng thấy rõ sự mong manh của hệ thống y tế tại vùng tiền tuyến.
Các bệnh viện lớn chỉ còn hoạt động cầm chừng do thiếu hụt nhân lực và vật lực trầm trọng. Nhiều bác sĩ giỏi đã rời đi, khiến các ca phẫu thuật quan trọng bị hoãn lại vô thời hạn. Nhiều cơ sở y tế hiện nay chỉ có thể vận hành trong chế độ cứu chữa khẩn cấp.
Đáng buồn hơn, nhiều khi sự giúp đỡ thất bại không phải vì y học bó tay mà vì bệnh nhân không có tiền.
Những trường hợp nghi ngờ mắc ung thư là nỗi ám ảnh lớn nhất đối với các bác sĩ thiện nguyện. Khi đó, họ chỉ biết hy vọng có một bệnh viện tuyến sau nào đó còn khả năng tiếp nhận. Phần lớn người dân địa phương hoàn toàn không có khả năng chi trả cho các đợt điều trị chuyên sâu.
Nhiều bệnh nhân thậm chí không có đủ tiền để rời khỏi vùng chiến sự, bác sĩ Matthias Werner chia sẻ. Foto: Eufomedia
Bác sĩ Werner kể về một bệnh nhân mắc bệnh tim nặng cần can thiệp y tế khẩn cấp.
Chi phí cho ca phẫu thuật vào khoảng 600 euro, một con số không quá lớn tại Đức nhưng lại là gia sản tại đây. Trong khi đó, lương hưu của người bệnh chỉ vỏn vẹn 150 euro mỗi tháng. "Lúc đó, người ta chỉ biết đứng lặng, không nói nên lời", ông chia sẻ với một quãng nghỉ dài.
Nỗi ám ảnh thường trực từ bầu trời và sự lựa chọn ở lại
Mối nguy hiểm lớn nhất tại Kherson hiện nay đến từ các thiết bị bay không người lái (drone).
Bất kỳ tiếng vo ve nào trên bầu trời cũng khiến người dân lập tức ngước nhìn với vẻ cảnh giác cao độ. Đôi khi đó chỉ là tiếng máy phát điện hoặc máy điều hòa, nhưng nó đủ để làm thay đổi tư thế của cả một đám đông. Ở vùng đất này, sự yên tĩnh không bao giờ đồng nghĩa với sự an toàn tuyệt đối.
Thậm chí, ngay cả khi thấy một cánh chim bay qua, người dân cũng phải dừng lại vài giây để kiểm tra kỹ. Họ cần xác định đó là sinh vật tự nhiên hay là một mối đe dọa từ trên không trước khi tiếp tục bước đi. Ngay trong chuyến đi đầu tiên, ông Werner đã được cảnh báo rằng nhóm của ông đang bị theo dõi sát sao. Kể từ đó, các quy tắc an toàn nghiêm ngặt hơn đã được áp dụng cho toàn đội.
Khi được hỏi về nỗi sợ, vị bác sĩ cho rằng "sợ hãi" không phải là từ ngữ chính xác nhất để mô tả. Thay vào đó, ông cảm thấy một trạng thái chú ý cao độ và sự tập trung tối đa khi ở trong vùng nguy hiểm. Sự căng thẳng thường đến từ giai đoạn chuẩn bị và trên đường di chuyển. Khi đã bắt đầu công việc tại chỗ, bản năng nghề nghiệp giúp ông kiểm soát được tâm lý của mình.
Kherson từng là thành phố sầm uất với 300.000 dân nhưng nay chỉ còn khoảng 50.000 người bám trụ.
Nhiều người ở lại không phải vì họ không sợ hãi trước những trận pháo kích liên miên. Lý do đơn giản nhưng đau lòng là họ không có đủ tài chính để di tản và tìm kiếm cuộc sống mới. Những người khác chọn ở lại vì ngôi nhà và những kỷ niệm là tất cả những gì họ còn giữ được.
Khoảnh khắc xúc động bên những hộp thuốc miễn phí
Dù đã là lần thứ mười hai đến Ukraine, Matthias Werner khẳng định đây chắc chắn không phải là lần cuối cùng.
Ông cùng các cộng sự không muốn bỏ mặc những con người đang tuyệt vọng giữa vòng vây của cuộc chiến. Đối với người dân địa phương, sự hiện diện của các bác sĩ nước ngoài mang lại giá trị tinh thần to lớn. Họ cảm thấy mình không bị thế giới lãng quên giữa những đau thương.
Ông bồi hồi nhớ lại khoảnh khắc tặng thuốc cho một người phụ nữ lớn tuổi tại boongke.
Khi nhận được những hộp thuốc miễn phí có giá trị bằng nhiều tháng lương hưu, bà đã không tin vào mắt mình. Người phụ nữ ấy không thốt lên lời mà chỉ lặng lẽ khóc vì xúc động. Những giọt nước mắt ấy không dành cho một cuộc giải cứu huy hoàng, mà chỉ vì những viên thuốc nhỏ bé.
Hiện tại, bác sĩ Werner đang trên đường trở về với cuộc sống bình yên tại Freiburg.
Trên trang web phòng khám của ông, dòng thông báo tạm nghỉ trong một tuần ngắn ngủi vẫn còn hiển thị. Từ thứ Hai tới, ông sẽ quay lại với công việc của một bác sĩ gia đình quen thuộc. Ông sẽ lại kê đơn, đo huyết áp và chữa trị những căn bệnh thông thường cho các bệnh nhân tại Đức.
Chắc chắn sẽ có những bệnh nhân hỏi thăm về kỳ nghỉ vừa qua của vị bác sĩ đáng kính.
Thật khó để trả lời thế nào cho trọn vẹn khi ông vừa trở về từ một thế giới hoàn toàn khác biệt. Những trải nghiệm tại Kherson sẽ luôn là một phần ký ức không thể xóa nhòa trong sự nghiệp y đức của ông.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo NTV Online
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
Ý kiến bạn đọc