NATO và bài toán Hormuz: Châu Âu từ chối yêu cầu của Mỹ

Ảnh minh họa AI - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục leo thang, Mỹ đã đưa ra một lời kêu gọi khẩn cấp đến các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Washington mong muốn các nước thành viên cùng tham gia vào một nhiệm vụ bảo vệ eo biển Hormuz, tuyến đường hàng hải chiến lược và quan trọng bậc nhất cho vận chuyển năng lượng toàn cầu. Mục tiêu chính là nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công có thể xảy ra nhằm vào tàu chở dầu và đảm bảo dòng chảy năng lượng không bị gián đoạn, vốn đóng vai trò then chốt cho nền kinh tế thế giới. Tuy nhiên, phản ứng từ các quốc gia châu Âu lại không như kỳ vọng của Mỹ. Đức, cùng với nhiều thành viên NATO khác, đã đồng loạt bày tỏ sự từ chối tham gia vào bất kỳ cam kết quân sự nào. Điều này đánh dấu một lập trường kiên quyết và mang tính chiến lược, thể hiện sự khác biệt rõ rệt trong cách tiếp cận các vấn đề an ninh quốc tế giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu.

Yêu cầu khẩn cấp từ Washington

Eo biển Hormuz, nằm giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, là cửa ngõ chiến lược mà khoảng một phần năm lượng dầu mỏ toàn cầu phải đi qua mỗi ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho thị trường năng lượng và nền kinh tế thế giới. Vì vậy, trước các mối đe dọa tiềm ẩn trong khu vực, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chủ động kêu gọi NATO tăng cường sự hiện diện để duy trì an ninh hàng hải. Mỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ tuyến đường này không chỉ vì lợi ích của riêng mình mà còn vì lợi ích chung của toàn bộ cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các quốc gia châu Âu vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng nhập khẩu. Lời kêu gọi này được đặt ra trong bối cảnh các sự cố liên quan đến tàu chở dầu đã làm gia tăng đáng kể lo ngại về an ninh khu vực.

Phản ứng thận trọng từ châu Âu và Đức

Trái ngược với mong muốn của Washington, nhiều quốc gia châu Âu đã không thể hiện sự ủng hộ cho lời kêu gọi quân sự này. Đặc biệt, Đức, một cường quốc kinh tế và thành viên chủ chốt của NATO, đã tuyên bố rõ ràng về việc không tham gia các hoạt động tuần tra vũ trang tại eo biển Hormuz. Lập trường của Berlin phản ánh sự thận trọng sâu sắc của nước này đối với các can thiệp quân sự bên ngoài khu vực phòng thủ truyền thống của NATO. Quyết định này cũng được chia sẻ bởi một số đồng minh châu Âu khác, những nước không muốn bị cuốn vào một cuộc đối đầu tiềm ẩn ở Trung Đông. Thay vào đó, họ có xu hướng ủng hộ các giải pháp ngoại giao và chính trị để giải quyết căng thẳng khu vực, tránh leo thang quân sự có thể dẫn đến hậu quả khó lường.

Tổng thống Trump lên tiếng chỉ trích

Trước sự từ chối này, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bày tỏ sự không hài lòng một cách công khai. Ông cho rằng việc các đồng minh không hỗ trợ trong một vấn đề an ninh toàn cầu như vậy là "rất tệ" và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tương lai của liên minh NATO. Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng NATO đang mắc "một sai lầm nghiêm trọng" khi không thể hiện sự đoàn kết trong bối cảnh thử thách này. Theo quan điểm của Nhà Trắng, đây là một "bài kiểm tra" thực sự đối với tinh thần đoàn kết và khả năng hành động chung của NATO. Ông Trump đã gửi đi thông điệp rõ ràng rằng nếu các thành viên không thể hợp tác trong những tình huống khẩn cấp, niềm tin chiến lược giữa các nước có thể bị suy yếu, đặt ra nghi vấn về hiệu quả và mục đích tồn tại của liên minh trong tương lai.

Những lý do đằng sau quyết định của châu Âu

Quyết định từ chối của châu Âu không phải là một sự ngẫu nhiên, mà là kết quả của nhiều tính toán sâu xa và kinh nghiệm lịch sử:

• **Tránh bị cuốn vào một cuộc chiến mới:** Sau những trải nghiệm kéo dài và tốn kém tại các cuộc xung đột ở Iraq và Afghanistan, nhiều quốc gia châu Âu, bao gồm cả Đức, không muốn lặp lại kịch bản can thiệp quân sự kéo dài và không rõ ràng mục tiêu. Có một sự e ngại chung về việc bị lôi kéo vào một cuộc xung đột mới ở Trung Đông mà không có chiến lược rút lui rõ ràng.
• **Giữ khoảng cách với chiến lược của Mỹ:** Châu Âu đang ngày càng tìm kiếm một vai trò độc lập hơn trong chính sách đối ngoại và an ninh của mình. Các quốc gia trong khu vực mong muốn có tiếng nói riêng và tránh việc tự động tuân theo mọi chiến lược của Mỹ, đặc biệt là khi các chiến lược đó có thể không phù hợp với lợi ích hoặc giá trị của châu Âu.
• **Ưu tiên ổn định nội bộ và kinh tế:** Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu còn nhiều thách thức và các áp lực chính trị nội bộ, chi phí của một cuộc can thiệp quân sự – cả về tài chính và chính trị – là điều mà các chính phủ châu Âu muốn tránh. Thay vào đó, họ ưu tiên tập trung vào việc duy trì ổn định trong nước và thúc đẩy phục hồi kinh tế.

Tương lai của liên minh NATO

Sự kiện Hormuz này đã phơi bày một thực tế rõ ràng: NATO không còn là một khối thống nhất tuyệt đối như trước đây. Các lợi ích quốc gia và ưu tiên riêng biệt đang ngày càng chi phối các quyết định của từng thành viên, làm giảm đi khả năng phản ứng đồng bộ và nhanh chóng của liên minh. Trong khi Mỹ thường muốn hành động nhanh chóng và mạnh mẽ để bảo vệ lợi ích chiến lược của mình, châu Âu lại chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, ưu tiên giải pháp ngoại giao và duy trì khoảng cách với các xung đột tiềm ẩn. Điều này đặt ra một dấu hỏi lớn về tương lai và bản chất của liên minh NATO trong một thế giới đa cực hơn.

Nguyễn Cẩm Chi ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Báo TINTUCVIETDUC - Trang tiếng Việt nhiều người xem nhất tại Đức

- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -

TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC