Đức từ lâu đã đóng vai trò là trái tim hậu cần và quân sự cho mọi hoạt động của Mỹ tại khu vực. Với vị trí nằm ngay trung tâm châu Âu, quốc gia này sở hữu mạng lưới căn cứ quy mô lớn, giúp Mỹ triển khai lực lượng nhanh chóng. Đây là điểm trung chuyển thiết yếu cho các chiến dịch từ thời Chiến tranh Lạnh cho đến các cuộc xung đột hiện đại ngày nay.
Tổng thống Donald Trump đã quyết định cắt giảm bớt quân số tại Đức ngay sau những căng thẳng ngoại giao với Thủ tướng Friedrich Merz về vấn đề đàm phán chấm dứt chiến tranh. Ảnh: Getty Images.
Lịch sử hình thành và sự chuyển dịch vai trò
Sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Đức bắt đầu từ sau khi Thế chiến II kết thúc vào năm 1945. Thời điểm đó, có tới 1,6 triệu binh sĩ Mỹ đồn trú tại đây để quản lý các khu vực chiếm đóng. Tuy nhiên, con số này đã nhanh chóng giảm xuống dưới 300.000 người chỉ trong vòng một năm sau đó.
Khi bước vào thời kỳ Chiến tranh Lạnh, nhiệm vụ của lực lượng Mỹ tại Đức đã thay đổi hoàn toàn. Thay vì mục tiêu phi phát xít hóa, các căn cứ này trở thành lá chắn ngăn chặn tầm ảnh hưởng của Liên Xô. Sự thành lập của NATO vào năm 1949 đã chính thức hóa sự hiện diện lâu dài này của Mỹ trên đất Đức.
Ở thời kỳ đỉnh cao, Mỹ vận hành khoảng 50 căn cứ lớn và hơn 800 địa điểm quân sự khác nhau tại quốc gia này. Các cơ sở này bao gồm từ sân bay quân sự, doanh trại cho đến những trạm nghe lén hiện đại. Sau khi Bức tường Berlin sụp đổ và Liên Xô tan rã, nhiều cơ sở đã được đóng cửa hoặc thu hẹp quy mô.
Trong suốt những năm 1960 đến 1980, các căn cứ Mỹ tại Đức giống như những thị trấn Mỹ thu nhỏ. Hàng trăm nghìn thân nhân binh sĩ sinh sống tại đây với đầy đủ tiện ích như trường học, cửa hàng và rạp chiếu phim riêng. Điều này tạo nên một sự gắn kết chặt chẽ về mặt văn hóa và kinh tế giữa quân đội Mỹ và cộng đồng địa phương.
Quy mô ấn tượng của hệ thống căn cứ hiện tại
Tính đến cuối năm ngoái, Mỹ có khoảng 68.000 binh sĩ thường trực đóng quân tại các căn cứ ở nước ngoài trên toàn châu Âu. Điều đáng chú ý là hơn một nửa trong số đó, tương đương khoảng 36.400 người, hiện đang đồn trú tại Đức. Lực lượng này được phân bổ tại khoảng 20 đến 40 căn cứ chiến lược quan trọng.
Đức là nơi đặt trụ sở của hai cơ quan đầu não cực kỳ quan trọng là Bộ Tư lệnh châu Âu và Bộ Tư lệnh châu Phi tại Stuttgart. Đây là nơi điều phối và kiểm soát toàn bộ các hoạt động quân sự của Mỹ trên cả hai châu lục. Ngoài ra, Đức còn sở hữu những cơ sở hạ tầng quân sự mà không quốc gia châu Âu nào khác có được:
- Căn cứ không quân Ramstein: Trụ sở của lực lượng không quân Mỹ tại châu Âu với hơn 8.500 quân nhân.
- Trung tâm y tế Landstuhl: Bệnh viện quân sự lớn nhất của Mỹ nằm ngoài lãnh thổ nước này.
- Khu huấn luyện Grafenwöhr và Vilseck: Khu vực huấn luyện quân sự lớn nhất của Mỹ tại châu Âu.
- Đồn trú Wiesbaden: Tổng hành dinh điều hành lục quân Mỹ tại khu vực châu Âu và châu Phi.
Vai trò của các căn cứ này đã tiến hóa vượt xa mục tiêu phòng thủ ban đầu. Chúng đã trở thành những trung tâm hậu cần và điểm trung chuyển tiền phương không thể thiếu. Mọi hoạt động hỗ trợ quân sự cho các cuộc chiến tại Iraq, Afghanistan hay Iran đều phụ thuộc lớn vào hạ tầng tại Đức.
Những toan tính của Tổng thống Donald Trump
Tổng thống Donald Trump đã không ít lần bày tỏ ý định cắt giảm lực lượng đồn trú tại Đức. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông từng chỉ trích Đức vì chi tiêu quốc phòng quá thấp và sự phụ thuộc vào năng lượng từ Nga qua dự án Nord Stream 2. Ông gọi quốc gia này là một đối tác chây lì trong việc đóng góp ngân sách cho NATO.
Vào thời điểm đó, kế hoạch rút quân của ông đã gây bất ngờ cho cả Lầu Năm Góc lẫn các đồng minh NATO vì không được thông báo trước. Ông dự định đưa một phần binh sĩ về nước và chuyển số còn lại sang Ba Lan hoặc Ý. Tuy nhiên, kế hoạch này sau đó đã bị đóng băng và hủy bỏ dưới thời chính quyền tiền nhiệm.
Hiện tại, với tư cách là đương kim Tổng thống, ông Donald Trump tiếp tục thúc đẩy các quyết định về sự hiện diện quân sự. Ông cho rằng các đối tác cần có trách nhiệm hơn thay vì dựa dẫm hoàn toàn vào sức mạnh của Mỹ. Những căng thẳng ngoại giao gần đây với Thủ tướng Friedrich Merz càng đẩy nhanh tiến trình xem xét lại quân số này.
Hệ lụy và cái giá của việc rút quân
Việc cắt giảm quân số quy mô lớn tại Đức không phải là một nhiệm vụ dễ dàng đối với Mỹ. Nhiều chuyên gia nhận định rằng, sự hiện diện quân sự tại châu Âu phục vụ lợi ích cốt lõi của chính Washington. Nếu không có các căn cứ như Ramstein, khả năng phản ứng nhanh của Mỹ trên toàn cầu sẽ bị suy giảm nghiêm trọng.
Mỹ không đơn phương giúp đỡ châu Âu một cách miễn phí. Thực tế, đây là một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi: Mỹ giúp bảo vệ an ninh khu vực, đổi lại châu Âu cung cấp cơ sở hạ tầng cho các hoạt động quân sự toàn cầu của Mỹ. Nếu rời bỏ bàn đạp này, Mỹ sẽ mất đi công cụ quan trọng nhất để vươn tầm sức mạnh sang Trung Đông và châu Phi.
Các nhà phân tích cũng chỉ ra những rào cản về mặt hậu cần và luật pháp. Theo Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng, tổng quân số Mỹ tại châu Âu không được phép giảm xuống dưới mức 75.000 người. Việc điều chuyển hàng chục nghìn người cùng khí tài hiện đại sang các quốc gia khác sẽ tốn kém một khoản kinh phí khổng lồ.
Bên cạnh đó, các căn cứ tại Đức đã được đầu tư và phát triển trong nhiều thập kỷ để đạt được sự tối ưu hóa cao nhất. Việc thay thế Stuttgart hay Ramstein bằng các cơ sở mới tại Ba Lan hay Ý sẽ mất rất nhiều thời gian. Những tổn thất về khả năng tác chiến và điều phối chiến lược là điều mà Mỹ cần cân nhắc kỹ lưỡng.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
Ý kiến bạn đọc