Sự ra đi của một trong những thành viên chủ chốt đã phơi bày những mâu thuẫn âm ỉ bấy lâu nay giữa các quốc gia vùng Vịnh.
Quyết định này được giới quan sát đánh giá là một kịch bản không thể ngờ tới, gây ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách vốn đã eo hẹp của Nga.
Trong bối cảnh Moscow đang cần nguồn tài chính khổng lồ để duy trì chiến dịch quân sự tại Ukraine, sự thay đổi này càng khiến tình thế trở nên khó khăn hơn. Tổng thống Vladimir Putin có lẽ đang phải đối mặt với một thực tế đầy thách thức sau thông tin chấn động này.
Việc UAE rời đi sẽ làm suy yếu đáng kể khả năng kiểm soát nguồn cung dầu toàn cầu của OPEC.
Điều này cũng đồng thời nới rộng khoảng cách giữa UAE và nước láng giềng Saudi Arabia, quốc gia vốn được coi là lãnh đạo thực tế của khối. Mối quan hệ giữa hai cường quốc dầu mỏ này đã chuyển từ đồng minh thân cận sang đối đầu trực tiếp trên nhiều mặt trận kinh tế.
Ngoại trưởng Saudi Arabia, Faisal bin Farhan al Saud, đón tiếp Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan, trước thềm cuộc họp bất thường của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) tại Jeddah, Saudi Arabia, ngày 28 tháng 4 năm 2026. Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên của các nhà lãnh đạo vùng Vịnh kể từ khi khu vực này trở thành tiền tuyến trong cuộc chiến tại Iran.
Tự do tăng sản lượng và chiến lược năng lượng mới
Khi không còn bị ràng buộc bởi các hạn ngạch khắt khe của OPEC, UAE sẽ có toàn quyền tăng sản lượng khai thác khi các tuyến đường xuất khẩu qua vùng Vịnh hoạt động ổn định trở lại. Trong bài phát biểu công khai đầu tiên, Bộ trưởng Năng lượng UAE, ông Suhail Mohamed al-Mazrouei, khẳng định quyết định này được đưa ra sau khi quốc gia này xem xét kỹ lưỡng các chiến lược năng lượng dài hạn. Ông cũng nhấn mạnh rằng Abu Dhabi chưa từng thảo luận vấn đề này với bất kỳ quốc gia nào khác trước khi công bố.
Ông Mazrouei giải thích thêm rằng đây là một quyết định mang tính chính sách thuần túy, dựa trên những tính toán về mức sản xuất hiện tại và tương lai. Theo dự báo của ông, nhu cầu năng lượng thế giới sẽ tiếp tục tăng cao và UAE muốn ở vị thế sẵn sàng để đáp ứng nhu cầu đó. Thông báo này đã ngay lập tức khiến giá dầu trên các thị trường quốc tế hạ nhiệt đáng kể sau khi đạt mức tăng cao vào đầu ngày.
Mặc dù UAE sẽ chính thức rời khỏi OPEC và OPEC+ vào ngày 1 tháng 5, ông Mazrouei tin rằng thị trường sẽ không chịu tác động tức thì quá lớn. Nguyên nhân chủ yếu là do những hạn chế đang diễn ra tại eo biển Hormuz, nơi giao thông vận tải đang bị đình trệ. Tình hình an ninh tại khu vực này vẫn đang là một ẩn số lớn đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Thách thức tại eo biển Hormuz và thị phần của OPEC
Hiện nay, các nhà sản xuất dầu vùng Vịnh đang chật vật để đưa hàng hóa đi qua eo biển Hormuz. Đây là cửa ngõ huyết mạch, nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí hóa lỏng của toàn thế giới, nhưng hiện đang bị đe dọa bởi các cuộc tấn công liên quan đến Iran. Sự bế tắc này đã khiến thị phần sản lượng dầu toàn cầu của OPEC+ giảm từ 48% trong tháng 2 xuống còn 44% vào tháng 3.
- Thị phần của OPEC+ dự kiến sẽ tiếp tục sụt giảm trong tháng 4 do các lệnh đóng cửa sản xuất.
- Đến tháng 5, con số này sẽ càng giảm sâu khi nhà sản xuất lớn thứ tư chính thức rời bỏ tổ chức.
- Sự thiếu hụt nguồn cung từ vùng Vịnh đang buộc các quốc gia tiêu thụ phải tìm kiếm những nguồn thay thế khác.
- Căng thẳng địa chính trị khiến việc duy trì ổn định giá dầu trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Chiến thắng chính trị của Tổng thống Donald Trump
Sự ra đi của UAE được xem là một thắng lợi lớn cho Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trong các nhiệm kỳ của mình, ông Trump luôn chỉ trích OPEC đã trục lợi từ thế giới bằng cách đẩy giá dầu lên cao một cách khiên cưỡng. Ông cũng nhiều lần gắn kết sự hỗ trợ quân sự của Mỹ tại vùng Vịnh với yêu cầu các quốc gia này phải duy trì giá dầu ở mức thấp để hỗ trợ nền kinh tế toàn cầu.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng sự kiện này mang lại tín hiệu tích cực cho người tiêu dùng và nền kinh tế nói chung. Bà Monica Malik, chuyên gia kinh tế trưởng tại ADCB, nhận định rằng điều này mở ra cơ hội cho UAE chiếm lĩnh thêm thị phần toàn cầu khi tình hình địa chính trị ổn định trở lại. UAE sở hữu năng lượng sản xuất dự phòng dồi dào, điều mà rất ít thành viên OPEC khác có được trừ Saudi Arabia.
Khi đứng ngoài tổ chức, UAE sẽ có cả động lực và khả năng để tăng sản lượng một cách linh hoạt. Điều này đặt ra những câu hỏi lớn về tính bền vững trong vai trò điều tiết thị trường của Saudi Arabia. Liệu vương quốc này có còn đủ sức mạnh để giữ vững vị thế là "người ổn định trung tâm" của thị trường dầu mỏ thế giới hay không?
Sự rạn nứt sâu sắc giữa UAE và Saudi Arabia
Từng là những đồng minh không thể tách rời, Abu Dhabi và Riyadh hiện đang rơi vào một cuộc cạnh tranh gay gắt.
Hai quốc gia không chỉ bất đồng về chính sách dầu mỏ mà còn đối đầu trong các vấn đề địa chính trị khu vực. Cuộc đua thu hút nhân tài và vốn đầu tư nước ngoài cũng đang khiến mối quan hệ này trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.
UAE hiện đang nỗ lực khẳng định vị thế là trung tâm tài chính và kinh doanh hàng đầu khu vực. Họ đã thực hiện một chính sách đối ngoại quyết đoán, xây dựng tầm ảnh hưởng riêng biệt tại Trung Đông và Châu Phi. Đặc biệt, sau những cuộc tấn công trong chiến tranh Iran, UAE đã thắt chặt quan hệ với Mỹ và Israel thông qua Hiệp định Abraham năm 2020.
Trong khi đó, vào ngày thứ Ba, một số nhà lãnh đạo vùng Vịnh đã gặp nhau tại Saudi Arabia để tìm phương án đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ phía Iran.
Cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran từ cuối tháng 2 đã đẩy toàn bộ khu vực vào một vòng xoáy bất ổn mới. Trong bối cảnh đó, quyết định rời OPEC của UAE không chỉ là một nước đi kinh tế, mà còn là một tuyên bố về sự độc lập chính trị mạnh mẽ.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo REUTERS
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
